Zapytaj o wycenę
Baza wiedzy

Słownik poligraficzny

Produkcyjne definicje pojęć poligraficznych występujące w druku offsetowym, opisujące technologię, materiały oraz proces produkcji opakowań, jak również przygotowania plików. Słownik poligraficzny obejmuje nomenklaturę, którą wykorzystujemy w codziennej pracy, jak i w komunikacji z klientem.

298 haseł · 11 grup tematycznych

Grupy tematyczne

B

banderola (owijka opakowania) Banderola w opakowaniach to zadrukowany pas papieru obejmujący pudełko, tackę albo zestaw, który spina opakowanie, niesie grafikę marki i informację obowiązkową, a produkt zostawia częściowo widoczny. banderolowanie Banderolowanie to spinanie porcji wyrobów opaską z papieru albo polipropylenu, która obejmuje paczkę i utrzymuje jej zawartość w całości. barwa czarna Barwa czarna w druku offsetowym to kolor uzyskiwany czarną farbą procesową (K w zestawie CMYK). big (biga) Big (biga) to liniowe przegniecenie kartonu lub papieru wyznaczające miejsce przyszłego złamu. bigowanie Bigowanie to wgniatanie w karton liniowych rowków (big), które wyznaczają miejsca składania i chronią materiał przed pękaniem na złamie. bindowanie Bindowanie to łączenie luźnych kartek w dokument przez sczepienie jednej krawędzi bloku plastikowym grzebieniem, metalową spiralą albo listwą. brokat sitodrukowy (glitter) Brokat sitodrukowy (glitter) to uszlachetnienie druku polegające na naniesieniu sitodrukiem lakieru z drobinami brokatu albo warstwy kleju osypywanej brokatem, po utrwaleniu powstaje trwała, mieniąca się powierzchnia. broszura Broszura to publikacja o niewielkiej objętości – w statystyce wydawniczej do 96 stron, nie licząc okładki – wydana w oprawie miękkiej.

C

certyfikat FSC (Chain of Custody) Certyfikat FSC Chain of Custody to potwierdzenie, że firma kontroluje pochodzenie surowca drzewnego na swoim etapie łańcucha dostaw i ma prawo oznaczać produkty znakami FSC. certyfikat ISEGA Certyfikat ISEGA to wydawane przez niemiecki instytut badawczy ISEGA potwierdzenie przydatności materiału – kartonu, papieru, farby lub lakieru – do kontaktu z żywnością. charakterystyki Fogra (Fogra39/51/52) Charakterystyki Fogra to referencyjne zestawy danych kolorymetrycznych opisujące znormalizowany druk offsetowy na określonym typie papieru. CMYK CMYK to zestaw czterech farb procesowych druku wielobarwnego – cyjan, magenta, żółta i czarna (K, od key) – oraz oparty na nich model barw. cold stamping (folia na zimno) Cold stamping (folia na zimno, złocenie na zimno) to nanoszenie folii metalicznej w linii maszyny offsetowej za pomocą specjalnej przystawki do przewijania folii przez zespół drukujący. CtP CtP (Computer to Plate) to technologia wykonywania form drukowych przez bezpośrednie naświetlenie płyty offsetowej z pliku cyfrowego, bez pośrednictwa filmów i kopioramy. cyfrowa odbitka próbna Cyfrowa odbitka próbna to wydruk symulujący kolorystykę przyszłego nakładu, wykonywany bez form drukowych – najczęściej na ploterze atramentowym sterowanym profilem ICC docelowego procesu. czcionka Czcionka to w ścisłym znaczeniu metalowy nośnik pojedynczego znaku używany w zecerstwie, a w języku potocznym – cyfrowy zapis kroju pisma, czyli font. czcionki zamienione na krzywe Czcionki zamienione na krzywe to teksty przekonwertowane w pliku graficznym na obiekty wektorowe.

D

delta E Delta E (ΔE) to liczbowa miara różnicy między dwiema barwami, obliczana w przestrzeni CIELAB. denko automatyczne (crash-lock bottom) Denko automatyczne (crash-lock bottom) to dno pudełka składanego, sklejone w drukarni tak, że przy rozkładaniu pudełka składa się samoczynnie i blokuje w pozycji rozłożonej utrzymując kształt pudełka. denko zatrzaskowe (snap-lock) Denko zatrzaskowe (snap-lock) to dno pudełka składane ręcznie lub automatycznie na linii pakującej. Nie jest klejone. display / stand POS Display (stand POS) to kartonowe lub tekturowe pudełko eksponujące produkty i grafikę marki w sklepie – na ladzie, półce albo jako wolnostojący stojak podłogowy. DPI DPI (dots per inch) to jednostka rozdzielczości urządzeń tworzących obraz z plamek. druk hybrydowy Druk hybrydowy to łączenie dwóch technologii druku lub utrwalania w jednym procesie albo jednym zleceniu. druk na metalizie Druk na metalizie to zadruk podłoży metalizowanych, kartonów pokrytych warstwą aluminium albo laminowanych folią metalizowaną. druk wypukły Druk wypukły to klasyczna technika drukowania, w której farbę przenoszą na podłoże wystające elementy formy drukowej – tak działa dawna typografia i współczesna fleksografia. druk zamówienia (zapytanie ofertowe) Druk zamówienia, współcześnie zapytanie ofertowe, to specyfikacja zlecenia przekazywana drukarni do wyceny. drukowanie arkuszowe Drukowanie arkuszowe to druk na pojedynczych arkuszach podłoża (papieru, kartonu, tworzyw sztucznych, papieru samoprzylepnego) pobieranych ze stosu, w odróżnieniu od drukowania zwojowego, w którym zadrukowuje się ciągłą wstęgę. drukowanie zwojowe Drukowanie zwojowe to druk na wstędze podłoża (papieru, papieru samoprzylepnego, tworzyw sztucznych) odwijanej z roli, stosowany przy bardzo wysokich nakładach oraz w produkcji opakowań z tworzyw sztucznych i etykiet. DTP DTP (desktop publishing) to komputerowe przygotowanie publikacji do druku, obejmujące projekt graficzny, skład i łamanie tekstu, obróbkę bitmap oraz eksport plików produkcyjnych.

F

fala tektury falistej Fala tektury falistej to pofalowana warstwa środkowa tektury, wklejona między płaskie warstwy zewnętrzne. falcerka (maszyna falcująca) Falcerka to maszyna introligatorska składająca arkusze wzdłuż linii, czyli wykonująca łamy w ulotkach, wkładkach i instrukcjach. falcowanie (złamywanie) Falcowanie (złamywanie) to składanie zadrukowanego arkusza w zaplanowanych miejscach i kierunkach, prowadzące do docelowego formatu i liczby stron składki. fale A, B, C, D, K, E, F, G, N Fale A, B, C, D, K, E, F, G i N to znormalizowane oznaczenia rodzajów fal tektury falistej, uporządkowane według wysokości fali. farby niskomigracyjne (low migration) Farby niskomigracyjne (low migration) to farby i lakiery o składzie dobranym tak, aby ich składniki nie przenikały do zawartości opakowania w ilościach przekraczających dopuszczone normy. farby specjalne do uszlachetniania druków Farby specjalne do uszlachetniania druków to farby dające efekty niedostępne w standardowej czterokolorowej skali, brokatowe (z połyskującymi drobinami), luminescencyjne (świecące w ciemności po naładowaniu światłem), termoaktywne (zmieniające barwę pod wpływem temperatury), zapachowe (uwalniające zapach z mikrokapsułek po potarciu) i światłoczułe (zabarwiające się pod działaniem promieniowania UV). farby utrwalane UV LED Farby utrwalane UV LED to farby offsetowe, które twardnieją w ułamku sekundy pod diodami emitującymi promieniowanie ultrafioletowe o wąskim paśmie, najczęściej z zakresu 365–405 nm. fleksografia Fleksografia to technika druku wypukłego, w której elastyczna forma fotopolimerowa przenosi ciekłą, szybkoschnącą farbę bezpośrednio na podłoże. folder Folder to składana publikacja reklamowa lub informacyjna – arkusz zadrukowany zwykle dwustronnie i złamywany do formatu docelowego, bez szycia ani klejenia. folia anti-scratch Folia anti-scratch to matowa folia laminacyjna o podwyższonej odporności na zadrapania i zarysowania. folia BOPP Folia BOPP to folia polipropylenowa orientowana dwuosiowo – rozciągana podczas produkcji wzdłuż i w poprzek – dzięki czemu ma wysoką wytrzymałość, przezroczystość i stabilność wymiarową. folia do tłoczenia Folia do tłoczenia to wielowarstwowy materiał transferowy, z którego rozgrzana matryca przenosi warstwę dekoracyjną na podłoże. Jest to folia do hot-stampingu. folia holograficzna Folia holograficzna to folia z mikrostrukturą dyfrakcyjną, która rozszczepia światło i daje tęczowy efekt zmieniający się z kątem patrzenia. folia soft-touch (velvet) Folia soft-touch (velvet) to matowa folia laminacyjna o powierzchni przypominającej w dotyku aksamit. folia strukturalna (len, piasek, skóra) Folia strukturalna to folia laminacyjna z wytłoczoną fakturą imitującą materiały naturalne – najczęściej len, piasek albo skórę. foliowanie (laminowanie) Foliowanie (laminowanie) to uszlachetnienie polegające na trwałym pokryciu zadrukowanego arkusza przezroczystą folią polimerową z warstwą kleju. font cyfrowy Font cyfrowy to plik zawierający komplet znaków pisma – litery, cyfry, znaki interpunkcyjne i symbole – zapisanych jako skalowalne obrysy z krzywych Béziera. forma drukowa Forma drukowa to nośnik obrazu zakładany na maszynę drukującą, z którego elementy drukujące przenoszą farbę na podłoże – bezpośrednio albo przez cylinder pośredni. format brutto Format brutto to wymiar użytku albo strony przed ostatecznym okrojeniem – format netto powiększony o spady i miejsce na elementy kontrolne. format netto Format netto to ostateczny wymiar gotowego druku po obcięciu spadów i zakończeniu obróbki – dla ulotki format po przycięciu, dla pudełka wymiary złożonej konstrukcji. formaty szeregów A, B i C Formaty szeregów A, B i C to znormalizowane formaty arkuszy o proporcji boków 1:√2, dzięki której połówkowanie arkusza zachowuje proporcje. futerał Futerał to ochronne pudełko bez wieczka, otwarte z jednej albo z dwóch stron, w które wsuwa się produkt lub oprawę.

G

gamut barwny Gamut barwny to zakres barw, jaki dane urządzenie albo przestrzeń barwna potrafi odwzorować. gilotyna Gilotyna to krajarka introligatorska tnąca stosy arkuszy wzdłuż linii prostej – nóż opada na stos arkuszy dociśniętych belką, co daje równą krawędź w całym pliku. główka kalendarza Główka kalendarza to górna, reklamowa część kalendarza trójdzielnego, na której umieszcza się logo, grafikę i hasło reklamowe firmy. gradient (przejście tonalne) Gradient (przejście tonalne) to wypełnienie obszaru płynnym przejściem między co najmniej dwoma kolorami albo tonami – liniowym, promienistym albo prowadzonym wzdłuż krzywej. grafika bitmapowa (mapa bitowa) Grafika bitmapowa (mapa bitowa) to obraz zapisany jako prostokątna siatka pikseli, z których każdy niesie informację o kolorze. grafika rastrowa Grafika rastrowa to reprezentacja obrazu za pomocą siatki pikseli o określonych kolorach – ten sam sposób zapisu, który nazywa się też grafiką bitmapową albo mapą bitową. grafika wektorowa Grafika wektorowa to rysunek zbudowany z obiektów opisanych matematycznie – krzywych Béziera, linii i figur – zamiast siatki pikseli. gramatura papieru Gramatura papieru to masa jednego metra kwadratowego wyrobu papierniczego, wyrażana w gramach na metr kwadratowy (g/m²). grzbiet oprawy Grzbiet oprawy to bok oprawy, wzdłuż którego połączone są kartki wkładu – zszyciem, klejeniem albo oboma sposobami.

K

kalendarium Kalendarium to układ dni, tygodni i miesięcy nadrukowany na kalendarzu, z oznaczeniem dni wolnych, świąt i imienin. kalendarz jednodzielny Kalendarz jednodzielny to kalendarz ścienny z jedną główką reklamową i jednym kalendarium – bloczkiem dwunastu kart, po jednym miesiącu na każdej – zawieszany na ścianie i przewracany co miesiąc. kalendarz nabiurkowy (domek) Kalendarz nabiurkowy, nazywany domkiem albo piramidką, to kalendarz stojący o konstrukcji trójkątnej, formowany z jednego wykroju przez bigowanie i klejenie. kalendarz trójdzielny Kalendarz trójdzielny to kalendarz ścienny z reklamową główką i trzema blokami kalendarium pod nią, pokazującymi miesiąc poprzedni, bieżący i następny. kalendarz wieloplanszowy Kalendarz wieloplanszowy to kalendarz ścienny złożony z kilkunastu plansz, zwykle po jednej na miesiąc, z osobną grafiką na każdej. kaliper (grubość kartonu) Kaliper to grubość arkusza kartonu, podawana w mikrometrach albo milimetrach i mierzona pod znormalizowanym naciskiem. kapitałka Kapitałka to ozdobna taśma tkana ze zgrubiałym brzegiem, naklejana na górną i dolną krawędź grzbietu wkładu w oprawie twardej. karton barierowy Karton barierowy to karton opakowaniowy z warstwą ograniczającą przenikanie tłuszczu, wilgoci lub pary wodnej, stosowany przede wszystkim w opakowaniach żywności. karton czterowarstwowy (multiplex) Karton czterowarstwowy (multiplex) to karton formowany z czterech warstw mas włóknistych, zwykle z udziałem makulatury i z powlekaną warstwą wierzchnią. karton dwuwarstwowy (duplex) Karton dwuwarstwowy (duplex) to karton złożony z dwóch warstw mas włóknistych, czyli wierzchniej z bielonej celulozy o dobrej drukowności i spodniej, zwykle makulaturowej, o szarym lub kremowym odcieniu. karton GC1 / GC2 Karton GC1 i GC2 to powlekane kartony z włókien pierwotnych o wielowarstwowej budowie, w której zewnętrzne warstwy z celulozy otaczają rdzeń ze ścieru drzewnego. karton GD (duplex z recyklingu) Karton GD to karton z włókien makulaturowych z powlekaną warstwą wierzchnią i szarym rewersem. karton GT (triplex spożywczy) Karton GT to wielowarstwowy karton o mieszanym składzie włókien, z rewersem kremowym lub brązowym, przeznaczony głównie do opakowań żywności i gastronomii. karton kraft (SUS/SUB) Karton kraft to niebielony karton z pierwotnych włókien celulozowych o naturalnej brązowej barwie i wysokiej wytrzymałości mechanicznej, w klasyfikacji oznaczany SUS lub SUB. karton powlekany i niepowlekany Karton powlekany to karton z fabrycznie naniesioną powłoką pigmentową, która wygładza i wybiela powierzchnię pod druk. karton SBS Karton SBS (Solid Bleached Sulfate) to karton wytwarzany w całości z bielonej celulozy siarczanowej, biały w całym przekroju. karton trójwarstwowy (triplex) Karton trójwarstwowy (triplex) to karton o dwóch zewnętrznych warstwach z celulozy bielonej i warstwie środkowej ze ścieru drzewnego lub masy makulaturowej. kartonik (kartonik jednostkowy) Kartonik to składane opakowanie jednostkowe z tektury litej, wycinane wykrojnikiem z jednego arkusza, dostarczane na płasko i formowane dopiero przy pakowaniu produktu. kartonik pod blistry Kartonik pod blistry (blistercard) to kartonowy podkład, do którego zgrzewa się uformowany z folii blister z produktem. kartony wielowarstwowe Kartony wielowarstwowe to materiały opakowaniowe formowane z co najmniej dwóch warstw mas włóknistych o różnym składzie. kaszerowanie Kaszerowanie to klejowe łączenie zadrukowanego arkusza (oklejki) z grubszym podłożem, najczęściej tekturą falistą lub grubą litą, w jeden sztywny materiał. kierunek włókien (podłużny/poprzeczny) Kierunek włókien to dominująca orientacja włókien celulozowych w arkuszu, powstająca wraz z ruchem masy włóknistej w maszynie papierniczej podczas produkcji papieru. kieszonka Kieszonka to płaski element z kartonu lub papieru doklejany do wewnętrznej strony okładziny albo teczki, służący do wsuwania luźnych wkładek. klapa do zaklejenia Klapa lub klapka do zaklejenia to pasek wykroju biegnący wzdłuż krawędzi ścianki pudełka, na który podczas sklejania korpusu nanosi się klej. klej hotmelt / klej dyspersyjny do opakowań Klej hotmelt i klej dyspersyjny to dwa podstawowe systemy klejowe w produkcji opakowań kartonowych. kod kreskowy (kod paskowy) Kod kreskowy to graficzny zapis danych w postaci równoległych ciemnych kresek i jasnych przerw o zróżnicowanej szerokości, przeznaczony do odczytu maszynowego. kody FEFCO Kody FEFCO to międzynarodowy system oznaczeń konstrukcji opakowań z tektury falistej, prowadzony przez europejską federację producentów tektury falistej FEFCO. kolor dodatkowy i kolor rozbarwiany Kolor dodatkowy to kolor drukowany gotową farbą z osobnej formy drukowej, a kolor rozbarwiany – kolor uzyskiwany przez złożenie ze składowych CMYK. kolory specjalne Kolory specjalne to farby przygotowywane pod konkretne zlecenie zgodnie z dostarczonym wzorem – numerem z wzornika Pantone, próbką wydruku albo fizycznym wzorcem produktu. kolory spotowe Kolory spotowe to farby drukowe spoza zestawu CMYK, mieszane według receptur wzorników – najczęściej Pantone – albo pod dostarczony wzór. kolorystyka Kolorystyka to zapis liczby kolorów drukowanych po obu stronach arkusza, podawany w formie liczbowej, np. konfekcjonowanie Konfekcjonowanie to końcowy etap produkcji opakowań, obejmujący kompletowanie i przygotowanie wyrobów do wysyłki. korekcja barwna Korekcja barwna to dostosowanie barw obrazu przed drukiem – balansu, nasycenia i kontrastu – bez ingerencji w treść i kompozycję grafiki. koszty narzędziowe (wykrojnik, matryca) Koszty narzędziowe to jednorazowe koszty wykonania narzędzi potrzebnych do produkcji opakowania – przede wszystkim wykrojnika do sztancowania oraz matryc do tłoczenia i hot-stampingu.

L

lakier drip-off Lakier drip-off to technika lakierowania parą lakierów, która w jednym przelocie maszyny daje na arkuszu kontrast strukturalnego matu i wysokiego połysku. lakier dyspersyjny Lakier dyspersyjny to wodny lakier na bazie polimerów akrylowych, nakładany in-line z wieży lakierującej maszyny offsetowej i schnący przez odparowanie wody. lakier soft-touch Lakier soft-touch to lakier tworzący na powierzchni druku aksamitne, miękkie w dotyku wykończenie o głębokim macie. lakier strukturalny Lakier strukturalny to lakier nakładany sitodrukiem w grubej warstwie, budujący na powierzchni druku wyczuwalną fakturę. lakier UV Lakier UV to lakier utwardzany promieniowaniem ultrafioletowym, które w ułamku sekundy zestala warstwę w twardą powłokę o wysokiej odporności mechanicznej i chemicznej. lakier wybiórczy 3D Lakier wybiórczy 3D to wypukły lakier UV nakładany grubą warstwą na wybrane elementy grafiki, dający wyraźny relief wyczuwalny pod palcami. lakierowanie Lakierowanie to uszlachetnianie druku polegające na pokryciu arkusza warstwą lakieru, która po wyschnięciu chroni farbę i nadaje powierzchni zamierzone wykończenie – od głębokiego matu po wysoki połysk. lakierowanie wybiórcze Lakierowanie wybiórcze to nałożenie lakieru wyłącznie na wybrane elementy grafiki zamiast na całą powierzchnię arkusza. lakierowanie wybiórcze UV Lakierowanie wybiórcze UV (spot UV) to nałożenie lakieru utrwalanego promieniowaniem UV wyłącznie na wybrane elementy grafiki – logo, napis, motyw – zamiast na cały arkusz. lakiery olejowe (drukowe) Lakiery olejowe (drukowe) to lakiery o składzie zbliżonym do olejowych farb offsetowych, nanoszone z zespołu drukującego maszyny tak jak farba. lakiery specjalne Lakiery specjalne to lakiery, które poza ochroną druku dają dodatkowy efekt wizualny, dotykowy lub funkcjonalny. lead time (czas realizacji) Lead time (czas realizacji) to czas od potwierdzenia zlecenia i akceptacji plików produkcyjnych do gotowości nakładu do odbioru lub wysyłki. liniatura rastra Liniatura rastra to gęstość rzędów punktów rastrowych na jednostkę długości, wyrażana w liniach na cal (lpi) lub liniach na centymetr. linie cięcia Linie cięcia to oznaczenia w pliku produkcyjnym pokazujące, gdzie arkusz zostanie przycięty do formatu netto.

M

makieta elektroniczna (layout) Makieta elektroniczna (layout) to cyfrowy projekt publikacji lub opakowania pokazujący rozmieszczenie tekstu, grafiki i kolorystykę przed przygotowaniem finalnych plików produkcyjnych. makieta pudełka Makieta pudełka to próbny, fizyczny egzemplarz opakowania, wycinany zwykle na ploterze tnącym z docelowego kartonu przed zamówieniem wykrojnika. mapa bitowa (bitmapa) Mapa bitowa (bitmapa) to grafika zapisana jako siatka pikseli o określonych barwach. materiały do kontaktu z żywnością (rozporządzenie 1935/2004) Materiały do kontaktu z żywnością to materiały i wyroby przeznaczone do bezpośredniego lub pośredniego kontaktu z żywnością. matryca Matryca to forma nadająca kształt lub relief powielanemu elementowi. metameryzm Metameryzm to zjawisko, w którym dwie barwy wyglądają identycznie w jednym oświetleniu, a różnie w innym, ponieważ mają odmienne widma odbicia światła. mikrofala (fala E/F) Mikrofala to handlowe określenie tektury falistej o najdrobniejszych falach – E, o wysokości około 1,1–1,7 mm, i F, około 0,6–0,9 mm. MOQ (minimalny nakład) MOQ (minimum order quantity, minimalny nakład) to najmniejsza liczba sztuk, od której producent przyjmuje zamówienie na dany produkt. mora Mora to niepożądany, regularny wzór interferencyjny – prążki albo kratka – powstający, gdy nakładają się na siebie rastry o zbliżonych kątach lub raster i drobny, powtarzalny wzór w obrazie, na przykład tkanina na zdjęciu. MOSH/MOAH (migracja olejów mineralnych) MOSH i MOAH to węglowodory olejów mineralnych – nasycone (MOSH) i aromatyczne (MOAH) – które mogą przenikać z opakowania do żywności. mostki Mostki to krótkie przerwy w liniach tnących wykrojnika – zwykle poniżej 1 mm szerokości, rozmieszczane co kilka–kilkanaście centymetrów – dzięki którym wycięte użytki nie wypadają z arkusza podczas procesu sztancowania.

O

obwoluta Obwoluta to luźna papierowa okrywka zakładana na okładkę oprawy twardej, z zagiętymi do wewnątrz skrzydełkami, które utrzymują ją na książce. oczkowanie Oczkowanie to wzmocnienie otworu do zawieszania metalową obręczą, czyli oczkiem, zaciskaną w podłożu. odbitka Odbitka to pojedynczy egzemplarz druku powstały przez przeniesienie obrazu z formy drukowej na podłoże. odbitka próbna Odbitka próbna (proof) to wydruk wykonywany przed drukiem nakładu, możliwie wiernie oddający przyszłe odbitki nakładowe. offset Offset to przemysłowa technika druku płaskiego, w której obraz przechodzi z formy drukowej najpierw na cylinder z gumowym obciągiem, a dopiero z niego na podłoże – forma nigdy nie dotyka papieru. okienko kalendarza Okienko kalendarza to przesuwany wskaźnik bieżącej daty w kalendarzu trójdzielnym – ramka nasuwana na środkowy bloczek kalendarium, którą odbiorca przesuwa z dnia na dzień. okładka Okładka to zewnętrzna, oddzielnie wykonana część publikacji, złożona z okładziny przedniej, tylnej i grzbietu, połączona z wkładem. opakowania take-away Opakowania take-away to kartonowe opakowania gastronomiczne na żywność wydawaną na wynos – pudełka na burgery, frytki, wrapy czy desery. opakowanie child-resistant Opakowanie child-resistant to opakowanie o konstrukcji utrudniającej otwarcie małym dzieciom, a jednocześnie możliwej do obsłużenia przez dorosłych. opakowanie jednomateriałowe (monomaterial) Opakowanie jednomateriałowe (monomaterial) to opakowanie wykonane z jednego surowca – na przykład wyłącznie z kartonu, bez folii, okienka z tworzywa i elementów metalowych – dzięki czemu w całości trafia do jednego strumienia recyklingu. opakowanie jednostkowe Opakowanie jednostkowe to opakowanie pojedynczej sztuki lub porcji produktu, w którym trafia on do użytkownika końcowego – na przykład kartonik na tubkę kremu albo pudełko na suplement diety. opakowanie pierwotne i wtórne Opakowanie pierwotne to warstwa mająca bezpośredni kontakt z produktem – blister, butelka, słoik czy saszetka – a opakowanie wtórne to warstwa zewnętrzna, w którą pakuje się opakowanie pierwotne, najczęściej kartonik. opakowanie zbiorcze Opakowanie zbiorcze to opakowanie grupujące określoną liczbę opakowań jednostkowych w jedną jednostkę handlową lub logistyczną – na przykład karton mieszczący 12 albo 24 kartoniki. opaska Opaska to pasek zadrukowanego papieru lub kartonu sklejony w pierścień i założony na produkt, oprawę albo komplet druków. oprawa Oprawa to wyrób introligatorski złożony z wkładu, czyli połączonych ze sobą kartek, oraz oddzielnie wykonanej okładki. oprawa miękka Oprawa miękka to oprawa, której okładką jest bigowany arkusz kartonu, łączony z wkładem najczęściej przez klejenie. oprawa twarda Oprawa twarda to oprawa z okładką z tektury oklejonej zadrukowanym papierem, płótnem lub innym materiałem pokryciowym, połączoną z wkładem za pomocą wyklejek. oprawa zeszytowa Oprawa zeszytowa to najprostsza oprawa introligatorska zszywana drutem. oprawa zintegrowana Oprawa zintegrowana to oprawa z okładką jednolitą – wykonaną z jednego arkusza usztywnionego kartonu, zwykle z zawiniętymi do środka krawędziami, często ze skrzydełkami. osadzanie czcionek Osadzanie czcionek to zapisanie plików fontów wewnątrz dokumentu, najczęściej PDF, dzięki czemu tekst wygląda identycznie na każdym komputerze i w systemie produkcyjnym drukarni, niezależnie od fontów zainstalowanych lokalnie.

P

PANTONE PANTONE to amerykańska firma i stworzony przez nią system identyfikacji barw Pantone Matching System (PMS) – najpowszechniejszy na świecie standard komunikowania koloru między projektantem, marką a drukarnią. papier Papier to materiał w postaci arkuszy lub wstęgi, formowany na sicie z rozwłóknionej masy celulozowej, następnie odwadniany, prasowany, suszony i gładzony. papier medyczny Papier medyczny to cienki, bielony papier niepowlekany o gramaturze 50–60 g/m², stosowany na ulotki dołączane do leków, suplementów diety i kosmetyków, gdy w kartoniku musi zmieścić się dużo tekstu na wielokrotnie złożonym arkuszu. papier ozdobny do pudełek Papier ozdobny do pudełek to barwiony w masie albo fakturowany papier – gładki, lniany, strukturalny lub metalizowany – którym okleja się rdzeń pudełka sztywnego albo z którego powstaje widoczna warstwa opakowania premium. paser Paser to znak kontrolny w kształcie krzyża wpisanego w okrąg, umieszczany poza formatem netto pracy i drukowany na każdej separacji barwnej w tym samym miejscu. pasowanie Pasowanie to zgodność wzajemnego położenia obrazów nanoszonych na arkusz kolejnymi kolorami druku. PDF PDF (Portable Document Format) to opracowany przez Adobe format zapisu dokumentów, który przechowuje tekst, grafikę i fonty w postaci niezależnej od programu i systemu, w którym plik powstał. PDF/X w poligrafii PDF/X to rodzina standardów ISO zawężających format PDF do zastosowań poligraficznych. PEFC PEFC (Programme for the Endorsement of Forest Certification) to międzynarodowy system certyfikacji zrównoważonej gospodarki leśnej – obok FSC jeden z dwóch głównych standardów potwierdzających odpowiedzialne pochodzenie surowca drzewnego w papierze i kartonie. perforowanie Perforowanie to osłabianie podłoża wzdłuż zaplanowanej linii szeregiem drobnych otworów lub naciętych odcinków, tak aby materiał dawał się równo oderwać albo zgiąć dokładnie w tym miejscu. personalizacja Personalizacja to różnicowanie treści poszczególnych egzemplarzy w ramach jednego nakładu – numer serii, kod promocyjny, imię odbiorcy albo odmienna grafika każdej sztuki. piksel Piksel to najmniejszy element obrazu cyfrowego zapisanego jako bitmapa. plecki kalendarza Plecki kalendarza to karton nośny kalendarza trójdzielnego, na którym wisi cała konstrukcja i do którego przyklejone są główka oraz bloczki kalendarium. plik kompozytowy Plik kompozytowy to plik produkcyjny, w którym wszystkie kolory pracy są zapisane łącznie, bez rozdzielenia na osobne wyciągi barwne. plik otwarty Plik otwarty to projekt w natywnym formacie programu graficznego (np. Ilustrator, Corel Draw, InDesign) plik poglądowy Plik poglądowy to skompresowany podgląd projektu w rozdzielczości ekranowej, służący wyłącznie do sprawdzenia zawartości i układu pracy. plik zamknięty Plik zamknięty to finalny plik produkcyjny, dziś niemal zawsze PDF, w którym nie wprowadza się już zmian. ploter Ploter to sterowane komputerowo urządzenie wielkoformatowe, które drukuje, tnie albo kreśli według danych wektorowych na arkuszach i wstęgach większych niż formaty klasycznych drukarek. ploter tnący Ploter tnący to urządzenie, które wycina i biguje kształty bezpośrednio z pliku wektorowego, prowadząc narzędzia po zadanym konturze – bez wykrojnika i kosztów jego wykonania. podłoże drukowe Podłoże drukowe to każdy materiał, na który nanosi się farbę w procesie drukowania, papier, karton, tektura, folie z tworzyw sztucznych, metal, szkło. poligrafia Poligrafia to dziedzina techniki obejmująca całość procesów wytwarzania produktów drukowanych, przygotowanie do druku (prepress), drukowanie oraz obróbkę po druku – introligatorstwo i przetwarzanie. PPI PPI (pixels per inch) to jednostka rozdzielczości obrazu bitmapowego, liczba pikseli przypadających na cal (25,4 mm) długości obrazu. PPWR PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation) to rozporządzenie Unii Europejskiej 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, które zastępuje dyrektywę opakowaniową 94/62/WE i ustanawia jednolite wymogi dla wszystkich opakowań wprowadzanych na rynek UE. preflight Preflight to automatyczna kontrola pliku produkcyjnego przed drukiem. prepress (przygotowanie do drukowania) Prepress to faza produkcji poligraficznej między przyjęciem projektu a drukiem. produkcja na magazyn (zamówienia call-off) Produkcja na magazyn (zamówienia call-off) to model współpracy, w którym drukarnia drukuje jednorazowo większy nakład opakowań, a klient odbiera go partiami z magazynu drukarni według uzgodnionego harmonogramu. profil ICC Profil ICC to plik opisujący, jak konkretne urządzenie albo proces – monitor, proofer, maszyna drukarska z danym podłożem – odwzorowuje barwy. projekt graficzny pudełka Projekt graficzny pudełka to szata graficzna naniesiona na rozłożoną siatkę wykrojnika. projektowanie CAD konstrukcji opakowań Projektowanie CAD konstrukcji opakowań to opracowanie wykroju pudełka w specjalistycznym oprogramowaniu komputerowym. proof cyfrowy Proof cyfrowy to odbitka próbna wykonana bezpośrednio z danych cyfrowych, na kalibrowanej drukarce atramentowej, symulująca kolorystykę przyszłego druku nakładowego. proofing Proofing to ogół procesów wykonywania odbitek próbnych, które przed drukiem nakładu pokazują, jak praca będzie wyglądać. proszkowanie (zasypka antyodbiciowa) Proszkowanie to napylanie na świeżo zadrukowane arkusze drobnego proszku, zwykle na bazie skrobi, który tworzy dystans między arkuszami w stosie i zapobiega odbijaniu niewyschniętej farby na spód kolejnego arkusza. próba koloru Próba koloru (proof) to odbitka wzorcowa pokazująca możliwie wiernie barwy, które drukarz ma osiągnąć w druku nakładowym. przygotowalnia poligraficzna Przygotowalnia poligraficzna to dział drukarni prowadzący przygotowanie prac do druku. przyrost punktu rastrowego Przyrost punktu rastrowego to powiększanie się punktów rastra w procesie drukowania. przyrządzanie drukarskie (przyrząd, narząd) Przyrządzanie drukarskie (narząd) to ogół czynności między założeniem formy drukowej a uzyskaniem pierwszej odbitki zgodnej z wzorcem – zamocowanie płyt, ustawienie prowadzenia arkusza, podanie farby i roztworu nawilżającego, korekta pasowania oraz dojście do zaakceptowanej kolorystyki. PSO (Process Standard Offset) PSO (Process Standard Offset) to system standaryzacji druku offsetowego oparty na normie ISO 12647-2, obejmujący przygotowanie plików, naświetlanie płyt, proof i druk nakładowy. pudełka dwuwieczkowe Pudełka dwuwieczkowe to pudełka złożone z trzech części – pobocznicy (korpusu) oraz dwóch wieczek nasuwanych od góry i od dołu. pudełka jednowieczkowe Pudełka jednowieczkowe to pudełka dwuczęściowe, złożone z pudełka właściwego oraz jednego wieczka, które zachodzi na korpus częściowo albo na całą jego wysokość. pudełko Pudełko to opakowanie jednostkowe z kartonu lub tektury o sztywnych ściankach, które chroni produkt i nadaje mu formę handlową. pudełko klapkowe Pudełko klapkowe to kartonik zamykany wsuwanymi wieczkami z klapkami, sklejony wzdłużnie w jednym punkcie i dostarczany na płasko – najpopularniejsza konstrukcja opakowania jednostkowego. pudełko kopertowe Pudełko kopertowe to płaska konstrukcja kartonowa zamykana klapą na wzór koperty, przeznaczona do produktów o małej wysokości. pudełko oklejane (rigid box) Pudełko oklejane (rigid box) to sztywne pudełko z rdzeniem z grubej tektury, zwykle 1–3 mm, oklejonym zadrukowanym lub barwionym papierem. pudełko otwarte Pudełko otwarte to pudełko bez wieczka i innego zamknięcia – w najprostszej formie tacka z dnem i czterema ściankami. pudełko poduszkowe (pillow box) Pudełko poduszkowe (pillow box) to jednoczęściowa konstrukcja kartonowa o łukowo wygiętych ściankach, zamykana zatrzaskowo na obu końcach, po złożeniu przypominająca kształtem poduszkę. pudełko przeciągane Pudełko przeciągane to termin z tradycyjnej klasyfikacji opakowań introligatorskich oznaczający konstrukcję z dwóch oddzielnych, łączonych ze sobą części, z których jedna przy zamykaniu jest przeciągana przez drugą. pudełko składane Pudełko składane to pudełko z kartonu litego, które po zadruku, wykrawaniu i sklejeniu jest dostarczane na płasko i formowane dopiero przy pakowaniu produktu. pudełko specjalne Pudełko specjalne to pudełko wyróżniające się nietypowym kształtem, sposobem otwierania albo elementami dodatkowymi, takimi jak uchwyty, okienka czy przegrody. pudełko stożkowe Pudełko stożkowe to konstrukcja kartonowa o ścianach zbiegających się ku dołowi, której rozkrój jest wycinkiem łuku, a nie prostokątem. pudełko systemu angielskiego Pudełko systemu angielskiego to występująca w polskiej literaturze poligraficznej nazwa znormalizowanej konstrukcji pudełka kartonowego o ustalonych proporcjach i kątach ścianek wykroju. pudełko szufladkowe Pudełko szufladkowe to konstrukcja z dwóch oddzielnych części, czyli wysuwanej szufladki w formie otwartej tacki oraz obejmy, w którą szufladka wchodzi – jak w pudełku zapałek. pudełko wieczkowe Pudełko wieczkowe to dwuczęściowa konstrukcja złożona z pudełka właściwego i zdejmowanego wieczka, które zachodzi na korpus częściowo albo całkowicie. pudełko wysyłkowe (mailer box) Pudełko wysyłkowe (mailer box) to samoskładające pudełko z tektury falistej, najczęściej z falą E lub B, formowane z jednego wykroju bez klejenia i zamykane klapą z zakładkami. punkt klejowy Punkt klejowy to miejsce, w którym składarko-sklejarka nanosi klej i łączy elementy wykroju w gotowe pudełko.

R

raster Raster to sposób odwzorowania obrazów wielotonalnych w druku za pomocą drobnych punktów jednej farby, które oglądane z normalnej odległości zlewają się w płynne przejścia tonalne. recyklingowalność opakowania Recyklingowalność opakowania to jego zdolność do przetworzenia na surowiec wtórny w systemach zbiórki, sortowania i recyklingu realnie działających na danym rynku. retusz Retusz to drobne poprawki obrazu – usuwanie zanieczyszczeń, wyrównywanie tła, korekta detali – które nie zmieniają treści ani w istotny sposób formy zdjęcia. RGB RGB to addytywny model barw oparty na trzech składowych światła – czerwonej, zielonej i niebieskiej – w którym pracują ekrany, aparaty fotograficzne i skanery. ROP / EPR (rozszerzona odpowiedzialność producenta) Rozszerzona odpowiedzialność producenta (ROP, ang. rotograwiura Rotograwiura to technika druku wklęsłego z cylindrycznych form, w których obraz jest wygrawerowany jako miliony drobnych kałamarzyków o zmiennej głębokości. rozbarwienia Rozbarwienia to rozdzielenie projektu na osobne warstwy odpowiadające poszczególnym farbom, z których każda trafia na oddzielną formę drukową. rozdzielczość Rozdzielczość to liczba punktów obrazu przypadająca na jednostkę długości, podawana w pikselach na cal (ppi) dla plików i w punktach na cal (dpi) dla urządzeń. rycowanie (kiss-cutting) Rycowanie (kiss-cutting), nazywane też nakrawaniem, to nacinanie materiału na część jego grubości – nóż zatrzymuje się w podłożu zamiast przecinać je na wylot.

S

separacja barw Separacja barw to podział barwnego projektu (kompozytu) na składowe odpowiadające farbom, którymi praca będzie drukowana – najczęściej CMYK oraz ewentualne kolory dodatkowe. serializacja i kod DataMatrix Serializacja to nadawanie każdemu opakowaniu leku niepowtarzalnego identyfikatora, zapisywanego w dwuwymiarowym kodzie DataMatrix i umożliwiającego weryfikację autentyczności pojedynczego pudełka. sitodruk Sitodruk to technika drukowania, w której farba jest przeciskana raklem przez oczka napiętej siatki, zakrytej szablonem w miejscach niedrukujących. skład (składanie i łamanie) Skład to przygotowanie tekstu i grafiki publikacji do druku – dobór krojów i stopni pisma oraz rozmieszczenie materiału na kolumnach, nazywane łamaniem. skład DTP Skład DTP to komputerowy skład publikacji wykonywany w programie do łamania, takim jak Adobe InDesign, zakończony eksportem produkcyjnego pliku PDF. składarko-sklejarka (folder-gluer) Składarko-sklejarka (folder-gluer) to maszyna introligatorska, która składa (przegina) wykrojone i pobigowane użytki, nanosi klej i łączy je w gotowe, złożone na płasko pudełka. sleeve (owijka kartonowa) Sleeve (owijka kartonowa) to otwarta obejma z kartonu nasuwana na produkt, tackę albo gotowe pudełko. spad Spad to celowe wysunięcie grafiki poza linię cięcia, zwykle o 2–5 mm, odcinane w wykańczaniu. spłaszczanie przezroczystości Spłaszczanie przezroczystości to zamiana obiektów przezroczystych – cieni, prześwitów, trybów mieszania – na stos nieprzezroczystych pól wektorowych i bitmap przy zapisie pliku do formatu, który przezroczystości nie obsługuje, na przykład PDF/X-1a lub EPS. standaryzacja druku wg ISO 12647-2 Standaryzacja druku wg ISO 12647-2 to prowadzenie procesu offsetowego tak, aby jego wyniki mieściły się w wartościach docelowych normy – barwach farb triadowych, przyroście punktu rastrowego, balansie szarości i tolerancjach delta E. strony widzące Strony widzące to dwie sąsiadujące strony publikacji widoczne jednocześnie po jej otwarciu, tworzące rozkładówkę. studio DTP Studio DTP to pracownia komputerowego przygotowania materiałów do druku – samodzielna firma albo dział drukarni. studio Pre-Press Studio Pre-Press to firma lub dział drukarni, który przygotowuje prace do druku – sprawdza pliki, wykonuje impozycję i odbitki próbne oraz naświetla formy drukowe. suchy tłok (tłoczenie bezbarwne) Suchy tłok to tłoczenie reliefu bez farby i folii – wzór tworzy samo odkształcenie podłoża dociśniętego między matrycą a patrycą. systemy klasyfikacji barw Pantone i Euroscale Systemy klasyfikacji barw Pantone i Euroscale to standardy opisywania kolorów w druku. sztancowanie Sztancowanie to wykrawanie lub wycinanie kształtu opakowania z zadrukowanego arkusza za pomocą wykrojnika – płyty z osadzonymi nożami tnącymi i listwami bigującymi. sztywność zginania kartonu Sztywność zginania kartonu to opór, jaki materiał stawia przy wyginaniu – parametr decydujący o tym, czy ścianki pudełka utrzymają kształt pod ciężarem produktu i w transporcie. ślad węglowy opakowania Ślad węglowy opakowania to suma emisji gazów cieplarnianych z całego cyklu życia opakowania – od pozyskania surowca, przez produkcję i transport, po zagospodarowanie odpadu – wyrażona w ekwiwalencie dwutlenku węgla (CO2e).

T

TAC (całkowite pokrycie farbą) TAC (Total Area Coverage, całkowite pokrycie farbą) to suma procentowych pokryć wszystkich farb w najciemniejszym punkcie projektu. tacka kartonowa Tacka kartonowa to otwarta konstrukcja przestrzenna z dnem i niskimi ściankami, wycinana z kartonu litego lub mikrofali i klejona wielopunktowo w narożnikach. tamper evident Tamper evident to cecha opakowania, które w sposób widoczny i nieodwracalny ujawnia pierwsze otwarcie. tampondruk (drukowanie tamponowe) Tampondruk to pośrednia technika druku wklęsłego, w której elastyczny silikonowy tampon pobiera farbę z wgłębień formy i przenosi ją na zadrukowywany przedmiot. techniki drukowania Techniki drukowania to metody przenoszenia farby na podłoże, dzielone na klasyczne – z fizyczną formą drukową i naciskiem – oraz cyfrowe, w których obraz powstaje bezpośrednio z pliku. techniki drukowania cyfrowe Techniki drukowania cyfrowe to metody druku bez stałej formy drukowej – obraz jest nanoszony bezpośrednio z danych cyfrowych i może się zmieniać z arkusza na arkusz. technologia CtP Technologia CtP (Computer-to-Plate) to naświetlanie offsetowych form drukowych bezpośrednio z danych cyfrowych, bez pośredniego etapu kliszy i kopioramy. technologia LED UV Technologia LED UV to druk offsetowy farbami utrwalanymi promieniowaniem ultrafioletowym emitowanym z diod LED. tektura falista Tektura falista to materiał opakowaniowy sklejony z płaskich warstw papieru (linerów) i warstw pofalowanych (flutingu). tektura lita GC1 Tektura lita GC1 to wielowarstwowy karton z włókien pierwotnych o białym wnętrzu i białym spodzie, z bieloną, powlekaną stroną wierzchnią. termobindowanie Termobindowanie to oprawa dokumentów przez wklejenie kartek w okładkę z warstwą kleju termotopliwego w grzbiecie – po podgrzaniu w termobindownicy klej topi się, a po ostygnięciu trwale spaja blok z okładką. termookładka Termookładka to gotowa okładka do termobindowania z grzbietem pokrytym klejem termotopliwym. TIF i EPS TIF i EPS to para formatów plików przez lata standardowo przekazywanych do drukarni. TIFF TIFF (Tagged Image File Format) to format zapisu grafiki rastrowej używany w przygotowaniu do druku do przechowywania zdjęć i skanów bez utraty jakości. tłoczenie Tłoczenie to formowanie trwałego reliefu w podłożu naciskiem matrycy – wzór zostaje wyniesiony ponad powierzchnię albo wciśnięty poniżej niej i pozostaje wyczuwalny pod palcami. tłoczenie kombinowane (folia + relief w jednym przelocie) Tłoczenie kombinowane to uszlachetnienie łączące hot-stamping z tłoczeniem reliefowym w jednej operacji – wielopoziomowa matryca równocześnie przenosi folię i formuje wypukłość. tłoczenie pisma Braille'a Tłoczenie pisma Braille'a to wytłaczanie na opakowaniu wypukłych punktów alfabetu Braille'a, czytanych dotykiem. tłoczenie wgłębne Tłoczenie wgłębne (debossing) to wciskanie motywu poniżej powierzchni podłoża – matryca z wypukłym rysunkiem odciska wzór w materiale, tworząc jednostronne zagłębienie. tłoczenie wypukłe Tłoczenie wypukłe (embossing) to wypychanie motywu ponad powierzchnię podłoża – materiał jest formowany między wklęsłą matrycą a dopasowaną wypukłą patrycą, dzięki czemu relief widać i czuć od strony frontu. tolerancja nakładu (naddruk/niedodruk) Tolerancja nakładu to przyjęte w poligrafii dopuszczalne odchylenie liczby dostarczonych sztuk od zamówionej – dostawa może być nieco większa (naddruk) lub mniejsza (niedodruk) i nadal jest zgodna z umową. toner Toner to sproszkowany barwnik maszyn elektrofotograficznych – cząstki żywicy z pigmentem o średnicy kilku mikrometrów, przenoszone na podłoże polem elektrostatycznym i utrwalane przez stopienie w zespole grzewczym. torba (torebka) Torba (torebka) to opakowanie z papieru otwarte od góry, służące do przenoszenia i wydawania towaru. trapping (podlewki) Trapping to celowe, minimalne nałożenie na siebie sąsiadujących kolorów w pliku produkcyjnym, które maskuje niedokładności pasowania farb w druku.

W

wakat Wakat to celowo niezadrukowana strona publikacji, objęta paginacją, choć numeru strony się na niej nie drukuje. web-to-print Web-to-print to model zamawiania druku przez platformę internetową, w którym klient samodzielnie konfiguruje produkt, przesyła projekt i zatwierdza zamówienie bez tradycyjnej obsługi handlowej. wektoryzacja Wektoryzacja to zamiana grafiki rastrowej (bitmapy) na grafikę wektorową, opisaną krzywymi zamiast siatką pikseli. wersja próbna (proof) Wersja próbna (proof) to wydruk albo plik przekazywany klientowi do akceptacji przed rozpoczęciem druku nakładu. wieczka wsuwane STE/RTE (tuck-end) Wieczka wsuwane (tuck-end) to podstawowy sposób zamknięcia kartonika składanego. wiercenie Wiercenie to introligatorska technika wykonywania otworów w stosie arkuszy wiertłem rurkowym, którego kanałem odprowadzane są wycięte krążki papieru. wizualizacja 3D opakowania (mockup cyfrowy) Wizualizacja 3D opakowania to cyfrowy model pudełka z naniesionym projektem graficznym, który pozwala ocenić wygląd gotowego opakowania przed produkcją. wklejanie okienek (window patching) Wklejanie okienek (window patching) to wklejanie przezroczystej folii od wewnętrznej strony pudełka w okienko wycięte wykrojnikiem, dzięki czemu produkt pozostaje widoczny bez otwierania opakowania. wkład Wkład to komplet kartek lub składek połączonych w grzbiecie, tworzący wnętrze oprawy. wkładka Wkładka to luźny element dołączony do publikacji lub opakowania, niepołączony trwale z całością – kartka, składana ulotka, próbka albo karta gwarancyjna. właściwości barierowe Właściwości barierowe to zdolność opakowania do powstrzymywania migracji substancji – wilgoci, tłuszczu, tlenu, zapachów – między zawartością a otoczeniem. worek Worek to opakowanie papierowe o pojemności większej niż torba, wykonywane zwykle z kilku warstw wytrzymałego papieru workowego, często z wentylem ułatwiającym napełnianie produktami sypkimi. wyciąg barwny (separacja) Wyciąg barwny to obraz jednej farby składowej pracy wielobarwnej, powstały w wyniku separacji barw. wyklejka Wyklejka to złożony na pół arkusz papieru łączący wkład książki z okładką w oprawie twardej – jedna połowa przykleja się do wewnętrznej strony okładki, druga do skrajnej kartki wkładu. wykrawanie Wykrawanie to proces cięcia arkusza za pomocą wykrojnika, nadające wyrobom dowolny kształt. wykrojnik Wykrojnik to narzędzie wykonywane indywidualnie do danego projektu, służące do wykrawania kształtu z arkusza – w opakowaniach do wycinania użytków pudełek, a także etykiet czy teczek. wykrój Wykrój to pojedynczy element oddzielony wykrojnikiem od arkusza – w opakowaniach rozłożona, płaska siatka pudełka z wykonanymi bigami, gotowa do sklejenia na składarko-sklejarce.

Z

zadruk Zadruk to zakres pokrycia podłoża farbą oraz przyjęty w specyfikacjach sposób opisania liczby kolorów i stron druku. zakładka boczna torby Zakładka boczna torby to pas papieru wzdłuż krawędzi wykroju, w którym torba jest sklejana w rękaw. zalewka (nadlewka, podlewka) Zalewka to niewielkie powiększenie lub pomniejszenie obiektu graficznego na styku z sąsiednim kolorem, tworzące pas nałożenia farb, który maskuje błędy pasowania kolorów. zamknięcie magnetyczne Zamknięcie magnetyczne to sposób domykania pudełka parą płaskich magnesów ukrytych pod oklejką – jednego w wieczku, drugiego w ściance denka – które przyciągają się bez widocznych zaczepów i pozwalają otwierać opakowanie wielokrotnie. zamknięcie zaczepowe Zamknięcie zaczepowe to bezklejowe zamknięcie pudełka kartonowego, w którym języczki wieczka zahaczają o zaczepy wycięte w ściance, blokując wieczko przed samoczynnym otwarciem. złam Złam to trwały ślad zgięcia powstały przez złożenie arkusza. złamywanie Złamywanie to składanie arkusza przez zginanie go o 180 stopni i dociskanie zgięcia. zmiana tekstu w krzywe Zmiana tekstu w krzywe to zamiana fontów w pliku graficznym na obiekty wektorowe, po której tekst przestaje być edytowalny, ale wygląda identycznie w każdym środowisku – niezależnie od tego, czy drukarnia ma zainstalowany dany krój pisma (font). znaczniki cięcia Znaczniki cięcia to krótkie linie umieszczane poza formatem netto pracy, wskazujące miejsca przecięcia arkusza po druku. znaczniki drukarskie (w eksporcie PDF) Znaczniki drukarskie to zestaw oznaczeń technicznych dodawanych zazwyczaj do pliku PDF przy eksporcie do druku, obejmujący linie cięcia, znaczniki spadów, pasery, paski kontrolne koloru i informacje o stronie. znakowanie partii (LOT, data ważności) Znakowanie partii to umieszczanie na opakowaniu oznaczeń identyfikujących serię produkcyjną wyrobu – numeru partii (LOT) i daty ważności albo daty minimalnej trwałości. zszywanie drutem Zszywanie drutem to łączenie składek lub kartek zszywkami formowanymi z drutu, podstawowa metoda łączenia broszur nazywana również oprawą zeszytową. zszywanie nićmi Zszywanie nićmi to łączenie składek za pomocą szycia na niciarce – najtrwalsza metoda łączenia bloku (wkładu publikacji), standard w oprawie twardej.