W skrócie
- Punkt klejowy to miejsce, w którym maszyna nanosi klej i łączy elementy konstrukcji podczas składania pudełka.
- Jeden punkt to wzdłużna spoina prostego kartonika. Trzy punkty ma denko automatyczne, cztery – tacki i konstrukcje z zintegrowanym wieczkiem, sześć – typowe pudełko na ciasta i słodycze w kształcie prostopadłościanu. Wybór maszyny do składania i sklejania zależy od formy, jaką ma mieć pudełko po sklejeniu – płaskiej do rozłożenia albo przestrzennej, gotowej do napełnienia.
- Pudełka przestrzenne skleja osobny automat – do ośmiu punktów klejowych.
- Konstrukcje do sześciu punktów dostarczane są złożone na płasko i rozkładają się jednym ruchem. Pudełka przestrzenne dojeżdżają uformowane.
- Po foliowaniu miejsca klejenia przechodzą plazmową aktywację powierzchni, a przy lakierowaniu chronią je wybrania w masce – dlatego klej trzyma także na uszlachetnionych pudełkach.
„Pudełko 4-punktowe” brzmi jak szyfr, a to najkrótszy opis konstrukcji, jakim posługują się drukarnie – także my.
Czym jest punkt klejowy
Wysztancowany wykrój opakowania to płaski kształt z klapkami i skrzydełkami. Żeby stał się pudełkiem, maszyna składa go wzdłuż bigów i łączy klejem w ściśle określonych miejscach konstrukcji – to właśnie punkty klejowe. Ich liczbę i położenie wyznacza projekt konstrukcji, a klej nanoszony jest w linii, podczas przelotu wykroju przez składarko-sklejarkę.
Im więcej punktów, tym bardziej złożona konstrukcja – i tym więcej pracy i procesów wykonuje maszyna.
Przewodnik po liczbach – od 1 do 8
| Punkty klejowe | Typowe konstrukcje |
|---|---|
| 1 | kartonik klapowy, obwoluta, pudełko z denkiem półautomatycznym – wzdłużna spoina |
| 3 | denko automatyczne rozkładające się przy otwarciu |
| 4 | tacki, pudełka dwuczęściowe klejone, konstrukcje cukiernicze z zintegrowanym wieczkiem |
| 6 | pudełko na ciasto z zintegrowanym wieczkiem w kształcie prostopadłościanu |
| 8 | pudełka przestrzenne, na przykład na hamburgery – osobny automat |
Konstrukcje specjalne – kieszonki, stożki, niestandardowe denka – projektuje konstruktor CAD i to on rozstrzyga, ile punktów potrzebuje takie pudełko – podobnie wybór między denkiem automatycznym a wsuwanym rozstrzygają masa produktu i tempo pakowania.
Co liczba punktów oznacza w praktyce
Po pierwsze, dostawę i montaż. Konstrukcje do sześciu punktów Nakon dostarcza złożone na płasko – oszczędzają objętość w transporcie, a przy pakowaniu rozkłada się je jednym ruchem, bez klejenia po stronie odbiorcy. Pudełka przestrzenne z automatu przyjeżdżają uformowane, gotowe do napełnienia.
Po drugie, złożoność jako składnik wyceny – więcej punktów to bardziej rozbudowana konstrukcja i inna praca maszyny, co wycena pokazuje osobno, bez ukrytych pozycji. Po trzecie, pewność spoiny. Klejenie przechodzi kontrolę jeszcze w drukarni, a przy opakowaniach jadących na automatyczne linie pakujące bierzemy pod uwagę także obciążenia, jakie taka linia stawia spoinie.
Punkty klejowe w zamówieniu druku opakowań
Zapytania trafiają do nas czasem w postaci „druk opakowań, klejenie 3-punktowe” albo „kartonik 4-punktowy, nakład 5000”. To zapis skrócony i w praktyce oznacza konstrukcję, nie osobną usługę do wyceny. Liczba punktów wynika z tego, jak pudełko ma się otwierać i co ma unieść, więc zamawiający wybiera konstrukcję, a liczba punktów jest jej konsekwencją.
W praktyce wygląda to tak. Klejenie jednopunktowe znaczy prosty kartonik składany ze wzdłużną spoiną – najtańszy w produkcji i najbardziej pojemny w transporcie, bo jedzie na płasko. Klejenie trzypunktowe oznacza denko automatyczne, czyli pudełko, które rozkłada się jednym ruchem i samo formuje dno – wybór dla ręcznego pakowania, gdzie liczy się tempo. Klejenie czteropunktowe to tacki i konstrukcje z zintegrowanym wieczkiem, spotykane w cukierni i przy produktach wkładanych od przodu.
Dla wyceny liczba punktów ma znaczenie podwójne. Wpływa na narząd maszyny i tempo pracy, a przy pierwszym zleceniu przekłada się też na konstrukcję wykrojnika. Dlatego w zapytaniu na druk opakowań klejonych wystarczy opisać produkt i sposób pakowania – resztę, łącznie z liczbą punktów, rozstrzyga konstruktor przy projekcie rozkroju.
Klejenie po foliowaniu i lakierowaniu
Folia i lakier zmniejszają przyczepność kleju do uszlachetnionej powierzchni. Dlatego kartoniki foliowane przechodzą plazmową aktywację powierzchni w miejscach klejenia, bezpośrednio na linii. Przy lakierowaniu miejsca klejenia chronią wybrania w masce lakieru – pola pozostawione bez powłoki już w pliku produkcyjnym. Dzięki temu spoina trzyma na pudełku premium tak samo pewnie jak na surowym kartonie.
Maszyny, które to robią
Konstrukcje od jednego do sześciu punktów skleja składarko-sklejarka z 2022 roku – przyjmuje rozkroje do 1,1 metra i pracuje z prędkością do 400 metrów na minutę. Pudełka przestrzenne obsługuje automat z 2023 roku – formatu 450 na 600 milimetrów, z serwosilnikami skracającymi narząd – i to on skleja konstrukcje do ośmiu punktów.
Podsumowanie
Liczba punktów klejowych to skrócony opis konstrukcji pudełka – od jednej wzdłużnej spoiny kartonika, przez trzy punkty denka automatycznego i cztery punkty tacek, po osiem punktów pudełek przestrzennych. Dla zamawiającego przekłada się na trzy rzeczy – sposób dostawy (na płasko albo uformowane), złożoność widoczną w wycenie i zakres pracy, którą maszyna zdejmuje z pakowania. Klejenie to przy tym etap produkcji opakowania – pakowanie gotowych wyrobów jest osobną usługą konfekcjonowania. Przy niepewności co do liczby punktów rozstrzyga konstruktor na etapie wyceny, na podstawie przesłanego projektu.
Najczęstsze pytania
Ile punktów klejowych ma zwykły kartonik?
Jeden – wzdłużną spoinę łączącą ściankę w rękaw. Denko takiego kartonika jest wsuwane albo półautomatyczne i nie wymaga dodatkowego klejenia. Ta jedna spoina powstaje w linii, podczas przelotu wykroju przez składarko-sklejarkę. Rozłożenie do postaci pudełka następuje dopiero przy pakowaniu, jednym ruchem. Kolejne punkty dokłada dopiero konstrukcja, w której klej przejmuje pracę wykonywaną wcześniej rękami, przede wszystkim sklejane dno.
Co to jest denko automatyczne?
Konstrukcja dna sklejana w trzech punktach, która rozkłada się sama w momencie formowania pudełka. Oszczędza czas przy pakowaniu – nie trzeba składać dna ręcznie – i dlatego jest standardem opakowań pakowanych w większych ilościach. Klej łączy klapki spodu tak, że rozłożenie ścianek domyka dno bez żadnego dodatkowego chwytu. W żargonie branżowym konstrukcja nosi nazwę crash-lock. Przy kilkudziesięciu sztukach pakowanych ręcznie trzy punkty klejowe nie zawsze się zwracają, a przy setkach oszczędność czasu na zamykaniu dna staje się realna.
Czy pudełko przyjedzie złożone?
Konstrukcje do sześciu punktów dostarczamy złożone na płasko – zajmują mniej miejsca w transporcie i rozkładają się jednym ruchem. Pudełka przestrzenne z automatu do ośmiu punktów przyjeżdżają uformowane, gotowe do napełnienia. Różnica wynika z samej konstrukcji, bo kartonik i tackę da się spłaszczyć wzdłuż bigów, a bryły przestrzennej już nie. Dla zamawiającego oznacza to różnicę w objętości transportu oraz w tym, czy pudełko trzeba jeszcze rozłożyć przy pakowaniu. W obu wariantach po stronie odbiorcy nie zostaje żadna operacja z klejem.
Czy klej trzyma na folii i lakierze?
Tak, pod warunkiem właściwego przygotowania. Kartoniki foliowane przechodzą plazmową aktywację powierzchni w miejscach klejenia, a przy lakierowaniu miejsca spoin chronią wybrania w masce lakieru. Obie reguły obejmują wyłącznie pola, które projekt konstrukcji wskazuje jako punkty klejowe, więc widoczna część opakowania zostaje bez zmian. Plazma działa na wierzchnią warstwę folii, a wybrania w masce wykluczają lakier ze stref przyszłych spoin. Bez takiego przygotowania gładka powłoka obniża przyczepność i spoina potrafi puścić pod obciążeniem.
Czy w zapytaniu na druk opakowań trzeba podać liczbę punktów klejowych?
Nie trzeba. Liczba punktów wynika z konstrukcji, a konstrukcja z produktu i sposobu pakowania – wystarczy opisać, co wchodzi do pudełka, ile waży i jak jest pakowane. Jeżeli zamawiający zna liczbę punktów z poprzedniego zamówienia, podanie jej skraca ustalenia, bo od razu wiadomo, o jaką konstrukcję chodzi. Jeden punkt to prosty kartonik ze spoiną wzdłużną, trzy punkty to denko automatyczne, cztery to tacka albo konstrukcja z zintegrowanym wieczkiem.
