Jak przygotować maskę lakieru wybiórczego do druku?

W skrócie

• Maska lakieru to dodatkowa warstwa pliku produkcyjnego wskazująca, gdzie maszyna położy lakier wybiórczy.
• Przygotowuje się ją wektorowo – jako osobną warstwę albo kolor spotowy, w pełnym wypełnieniu, w skali 1:1 względem grafiki.
• Lakier jest bezbarwny. Wzmacnia to, co pod spodem, dlatego najlepiej pracuje na matowym tle.
• Przy opakowaniach maska musi omijać wybrania klejowe – pola przyszłych spoin, na których klej nie zwiąże przez lakier – i uwzględniać siatkę wykrojnika.
• Nasz operator DTP weryfikuje każdą maskę przed drukiem, a przy zamówieniu projektu w Nakon maskę przygotowuje nasz grafik.

Dobrze przygotowana maska oszczędza iterację plików i chroni termin zlecenia. Typowe instrukcje w internecie kończą się jednak na wizytówkach – a opakowanie stawia masce wymagania, o których akcydens nigdy nie słyszał.

Czym jest maska lakieru

Maska lakieru to informacja dla maszyny – mapa stref, które ma pokryć lakier wybiórczy. Technicznie to obiekty wektorowe ułożone w osobnej warstwie albo w kolorze spotowym pliku produkcyjnego, w skali 1:1 względem grafiki. Wszystko, co znajdzie się w masce, dostanie lakier – nic poza nią.

Warto pamiętać o jednej właściwości. Lakier wybiórczy jest bezbarwny – nie dodaje koloru, tylko połysk i relief, które wzmacniają grafikę pod spodem. Najmocniej gra na matowym tle, gdzie kontrast faktur buduje cały efekt – a o tym, gdzie położyć lakier wybiórczy w projekcie, rozstrzyga strategia kontrastu, nie ilość lakieru.

Instrukcja krok po kroku

1. Utwórz w pliku produkcyjnym osobną warstwę albo kolor spotowy przeznaczony wyłącznie na maskę i nazwij go jednoznacznie, na przykład „lakier”.
2. Narysuj strefy lakieru obiektami wektorowymi – bez rastrów, bez map bitowych, bez przezroczystości i cieni.
3. Zastosuj pełne wypełnienie koloru maski. Lakier kładzie się albo nie – przejścia tonalne nie istnieją.
4. Utrzymaj skalę 1:1 i dokładne pasowanie maski do grafiki, którą lakier ma wzmacniać.
5. Zamień teksty na krzywe – także w warstwie maski.
6. Jeżeli lakier dochodzi do krawędzi projektu, poprowadź maskę ze spadem zgodnym z resztą pracy.
7. Zostaw drobne elementy grafiki poza maską – zbyt cienkie linie lakieru zalewają się albo znikają, a granicę wykonalności potwierdza technolog dla wybranej technologii aplikacji.

Maska na opakowaniu – czego nie ma w typowych instrukcjach

Pudełko jest klejone niekiedy w kilku punktach, dlatego maska lakieru na opakowaniu musi uwzględniać więcej niż maska na akcydensie.

Po pierwsze, wybrania klejowe. Klej nie wiąże na lakierze, więc w miejscach przyszłych spoin – na klapkach i skrzydełkach konstrukcji – maska musi zostawić pola bez powłoki. Wybrania planuje się na etapie projektu, a przy klejeniu przechodzi przez nie spoina. Po drugie, siatka wykrojnika. Lakier projektuje się na rozłożonej siatce opakowania, z uwzględnieniem linii bigów i krawędzi – strefa lakieru kończąca się dokładnie na bigu potrafi pękać przy składaniu, więc granice stref prowadzi się świadomie. Po trzecie, spady na klapach działają inaczej niż na płaskim arkuszu – to, co po sklejeniu będzie krawędzią pudełka, w pliku jest środkiem siatki.

Wszystkie trzy tematy weryfikujemy przy każdym projekcie – operator DTP sprawdza maskę przed drukiem, a wątpliwości rozstrzyga technolog z projektantem klienta.

Maska pod sitodruk i pod drip-off

Lakier wybiórczy aplikujemy dwiema technologiami i maska musi to uwzględniać. Przy aplikacji sitodrukowej – off-line, na linii formatu B1+ – lakier można prowadzić grubszą warstwą, aż po wyczuwalny relief. Przy efekcie drip-off maska działa odwrotnie, bo maluje strefy matowe, a połysk zostaje na czystych polach. Wymagania dla najdrobniejszych elementów różnią się między technologiami, dlatego granice wykonalności potwierdza technolog przy wycenie.

Typowe błędy

• Raster w masce – lakier nie ma półtonów. Skutek to nierówne, postrzępione strefy. Poprawnie – pełne wypełnienie wektorów.
• Przezroczystości i cienie – maszyna zignoruje efekt, a strefa lakieru wyjdzie inna niż na ekranie. Poprawnie – czyste obiekty wektorowe, wypełnienie 100%.
• Lakier na miejscach klejenia – spoina nie zwiąże. Poprawnie – wybrania klejowe zaplanowane z konstrukcją.
• Zbyt drobne kontry i linie – zalewają się albo znikają. Poprawnie – detal skonsultowany z technologiem przed drukiem.
• Maska przesunięta względem grafiki – lakier mija się z motywem. Poprawnie – skala 1:1 i kontrola pasowania przed wysyłką.

Checklista przed wysyłką pliku

1. Maska na osobnej warstwie albo kolorze spotowym z jednoznaczną nazwą.
2. Wyłącznie obiekty wektorowe w pełnym wypełnieniu.
3. Teksty zamienione na krzywe.
4. Skala 1:1 i pasowanie do grafiki sprawdzone.
5. Wybrania klejowe w miejscach spoin konstrukcji.
6. Granice stref lakieru poprowadzone świadomie względem bigów.
7. Spady tam, gdzie lakier dochodzi do krawędzi.
8. Drobny detal opisany w uwagach do zlecenia – do potwierdzenia z technologiem.

Podsumowanie

Maska lakieru wybiórczego to wektorowa mapa stref lakieru – osobna warstwa albo kolor spotowy w pełnym wypełnieniu, w skali 1:1, bez rastrów i przezroczystości. Na opakowaniu dochodzą wymagania, których nie zna akcydens – wybrania klejowe w miejscach spoin, świadome prowadzenie stref względem bigów i spady liczone na siatce wykrojnika. Każdą maskę weryfikuje nasz operator DTP, a przy zamówieniu projektu graficznego w Nakon maskę przygotowuje nasz grafik w konsultacji z technologiem. Jeżeli plik budzi wątpliwości, warto przesłać go do sprawdzenia, zanim praca wejdzie na maszynę.