W skrócie
- Dno kartonika wybiera się między trzema konstrukcjami – wsuwaną, półautomatyczną i automatyczną.
- Wsuwane obywa się bez kleju, więc pakowacz składa je kilkoma ruchami. Najlepiej sprawdza się pod lżejszymi produktami.
- Półautomatyczne (z zamkiem, zwane też krzyżowym) składa się ręcznie w kilka sekund i zniesie więcej niż wsuwane.
- Automatyczne, w żargonie crash-lock, jest sklejone w trzech punktach i rozkłada się samo przy otwarciu pudełka – pakowanie trwa moment, a nośność jest najwyższa z tych trzech systemów.
- O wyborze decydują masa produktu i tempo pakowania. Przy dużych seriach i liniach pakujących automat wygrywa niemal zawsze.
Dno to najmniej efektowna i najbardziej obciążona część kartonika – dźwiga produkt i pochłania czas pakowania. Wybór między trzema konstrukcjami dna potrafi zmienić koszt całego procesu bardziej niż niejedna decyzja graficzna.
Dno wsuwane
To najprostsza konstrukcja. Klapki dna mogą zachodzić na siebie, a wieczko je przykrywa i klinuje zamknięcie. Kartonik z takim dnem ma tylko jedną spoinę – wzdłużną, czyli pojedynczy punkt klejowy – więc jego wykrój i klejenie są najprostsze z możliwych.
Cena prostoty ujawnia się przy pakowaniu. Złożenie dna wymaga kilku ruchów na każdą sztukę, a zamknięcie zniesie mniejszą wagę produktu niż dno półautomatyczne czy klejone – dlatego dno wsuwane pasuje do lżejszych produktów i mniejszych serii pakowanych ręcznie.
Dno półautomatyczne
Wariant pośredni, często nazywany dnem krzyżowym. Wszystkie części dna mają specjalne kształty i wycięcia, które po ręcznym złożeniu domyka konstrukcję pewniej niż zwykłe wsunięcie. Składanie trwa kilka sekund, nośność rośnie wobec wsuwanego, a klejenie dna nadal nie jest potrzebne. Rozsądny kompromis tam, gdzie produkt jest cięższy, ale seria nie uzasadnia jeszcze automatu.
Dno automatyczne (crash-lock)
Konstrukcja dla tych, którzy pakują dużo i szybko lub chcą zaoszczędzić na czasie pakowania. Dno automatyczne jest sklejone w trzech punktach w taki sposób, że pudełko dostarczone na płasko rozkłada się jednym ruchem – dno „zatrzaskuje się” samo, stąd angielska nazwa crash-lock. Pakowanie sztuki trwa moment, co przy tysiącach opakowań przekłada się na godziny zaoszczędzonej pracy, a sklejone dno zniesie największe obciążenie z tych trzech.
Kosztem jest klejenie – trzy punkty klejowe zamiast jednego – które nasza linia składania i klejenia wykonuje w standardowym procesie, bez wpływu na termin realizacji.
Także pudełko fasonowe może mieć dno automatyczne, choć w pozostałych wersjach składa się bez kleju. Osobny wpis porównuje pudełko fasonowe z kartonem fasonowym z tektury falistej.
Porównanie
| Cecha | Wsuwane | Półautomatyczne | Automatyczne |
|---|---|---|---|
| Klejenie dna | brak | brak (zamek) | trzy punkty klejowe |
| Tempo pakowania | kilka ruchów na sztukę | kilka sekund | jeden ruch podczas formowania pudełka |
| Nośność | najniższa | pośrednia | najwyższa |
| Typowy produkt | lekkie, małe serie | cięższe, średnie serie | duże serie, linie pakujące |
Druk opakowań z automatycznym składaniem – jak wygląda zlecenie
Pudełko z dnem automatycznym Nakon wykonuje w jednym zleceniu, które obejmuje druk offsetowy arkusza, sztancowanie z bigowaniem i klejenie trzech punktów. Zamawiający dostaje kartoniki złożone na płasko, gotowe do rozłożenia jednym ruchem na linii pakującej albo na stole. Standardowy nakład to 2000 sztuk, przy uzasadnieniu biznesowym od 1000, a termin produkcji 14 dni roboczych.
Trzy punkty klejowe dna wykonuje składarko-sklejarka o rozkroju do 1,1 m, prowadząca od 1 do 6 punktów klejowych w jednym przebiegu. Ta sama maszyna skleja kartoniki z jednym punktem, więc dno automatyczne nie zmienia trasy zlecenia w zakładzie. Konstrukcje do 6 punktów klejowych wysyłamy do klienta na płasko.
Dwie reguły przygotowania obowiązują przy każdym klejonym kartoniku. Powierzchnia foliowana poddawana jest plazmowej aktywacji powierzchni w miejscach klejenia, bo folia zmniejsza przyczepność kleju. Przy lakierowaniu miejsca klejenia nie są pokrywane lakierem, bo mają wybrania w masce lakieru. Obie operacje należą do standardowego procesu i nie wymagają osobnego zlecenia.
Kartonik z dnem automatycznym powstaje z kartonu GC1 albo GC2 (nazwy handlowe Alaska White, Alaska Plus, Timbride) o gramaturze od 190 do 350 g/m², czyli z tej samej tektury litej, z której Nakon produkuje opakowania z tektury litej dla kosmetyków, suplementów diety, żywności i innych. Konstrukcję dobiera konstruktor CAD do wymiarów i masy produktu, a wykrojnik powstaje pod konkretne zlecenie, zostaje własnością zamawiającego i czeka w zakładzie na wznowienia. Zakres, parametry zamówienia i wycenę opisujemy w druk opakowań kartonowych.
Reguła wyboru
Należy postawić dwa pytania, które pomogą wybrać odpowiednie denko. Ile waży produkt – im cięższy, tym mocniejszy argument za dnem klejonym. Kto pakuje – przy ręcznym pakowaniu małych serii dno wsuwane wystarcza, ale przy dużych wolumenach i liniach pakujących każdy ruch na sztukę mnoży się przez tysiące, więc automat zwraca się czasem szybciej, niż sugeruje sama wycena. Jaki jest koszt pakowania i jaki nakład do spakowania. Odpowiedzi na te pytania rozstrzygają ktry typ denka należy wybrać. Konstrukcje niestandardowe – i graniczne przypadki masy – projektuje nasz konstruktor CAD, który dobierze dno do produktu.
Podsumowanie
Dno wsuwane wygrywa prostotą, półautomatyczne kompromisem, a automatyczne tempem pakowania i nośnością – za cenę trzech punktów klejowych, które i tak wykonuje maszyna. Ostatecznie liczy się masa produktu i tempo pakowania, a przy dużych seriach warto policzyć czas zespołu, zanim porówna się same ceny konstrukcji. Gdy pojawia się wątpliwość, które dno uniesie dany produkt, rozstrzyga ją konstruktor przy wycenie, na podstawie wymiarów i masy.
Najczęstsze pytania
Co znaczy denko crash-lock?
To angielska nazwa dna automatycznego – sklejonego w trzech punktach tak, że pudełko rozłożone z płaskiej formy „zatrzaskuje” dno samo, jednym ruchem. Po polsku mówi się też denko automatyczne albo dno samoskładające. Nazwa opisuje sam moment składania, bo podczas formowania pudełka, denko rozkłada się samo i blokuje bez udziału rąk pakującego. Taka konstrukcja zniesie największe obciążenie z całej rodziny denek, a pakowanie sztuki skraca do jednego chwytu. Cena tej wygody to trzy punkty klejowe zamiast jednego, nanoszone maszynowo jeszcze w drukarni.
Które dno jest najtańsze?
Narzędziowo najprostsze jest wsuwane – bez klejenia dna. Rachunek całkowity bywa jednak odwrotny. Przy dużych seriach czas ręcznego składania kosztuje więcej niż klejenie automatu, bo kilka ruchów na sztukę mnoży się przez cały nakład co wymiernie zwiększa czas pakowania. Na życzenie porównujemy oba warianty w wycenie. Przy krótkich seriach pakowanych ręcznie przewaga dna wsuwanego zostaje.
Które dno wytrzyma cięższy produkt?
Automatyczne – sklejone trzy punkty zniosą najwięcej. Klejona spoina rozkłada obciążenie inaczej niż zaklinowane klapki, które trzymają się wyłącznie wzajemnym naciskiem i przy większej masie pudełko może się zdeformować, a dno odblokować. Drugie miejsce zajmuje dno półautomatyczne z zamkiem, wyraźnie pewniejsze od zwykłego wsunięcia. Granice masy dla konkretnej konstrukcji i kartonu dobiera konstruktor przy projekcie, bo nośność zależy także od gramatury, kierunku włókien, sztywności konstrukcji i wielkości pudełka.
Czy pudełko z dnem automatycznym przyjedzie złożone?
Przyjedzie na płasko – zajmuje mało miejsca w transporcie, a przy pakowaniu rozkłada się jednym ruchem, z dnem zatrzaskującym się samoczynnie. Klejenie spodu wykonuje maszyna jeszcze w drukarni, więc na stanowisku pakowania nie zostaje żadna operacja z klejem. Rozłożenia pominąć się nie da, ale to jeden chwyt zamiast kilku ruchów potrzebnych przy dnie wsuwanym. Uformowane jadą tylko pudełka przestrzenne, których konstrukcji nie da się spłaszczyć.
Czy Nakon drukuje pudełka z automatycznym składaniem?
Tak. Nakon drukuje i skleja pudełka z dnem automatycznym w jednym zleceniu, od 2000 sztuk (przy uzasadnieniu biznesowym od 1000), w terminie 14 dni roboczych. Trzy punkty klejowe dna wykonuje składarko-sklejarka prowadząca od 1 do 6 punktów, a gotowe kartoniki jadą do klienta złożone na płasko. Konstrukcję pod produkt projektuje konstruktor CAD, wykrojnik zostaje własnością zamawiającego. Wyjątek to pudełka przestrzenne z 8 punktami klejowymi, na przykład na hamburgery, które skleja osobny automat i które również dostarczamy na płasko.
