Jak dobrać pudełko do butelki wina – czy każda butelka się zmieści?

W skrócie

• Butelka BDO 0,75 l, najpowszechniejsza na rynku, ma wysokość 293 mm i średnicę 75,1 mm. Wersje bordoskie mieszczą się w przedziale 290–292 mm przy średnicy dna 73–75 mm.
• Kształtów jest kilka. Burgundzka rozszerza się ku dołowi, alzacka i mozelska są wyższe i węższe, szampańska najcięższa ze względu na ciśnienie w środku.
• Pudełko zaprojektowane pod jeden kształt nie przyjmie drugiego. Przy dwóch kształtach butelki w ofercie potrzebne są dwa wykrojniki albo jedna konstrukcja z wkładką dopasowującą.
• Pełna butelka waży od 0,7 do 1,5 kg i cały ten ciężar pracuje na dnie pudełka, więc konstrukcja dna i kierunek włókien znaczą tu więcej niż przy lekkim produkcie.
• Szczyt sezonu prezentowego przypada na listopad i grudzień. Pierwsza realizacja to projekt konstrukcji, wykrojnik i produkcja, czyli kilka tygodni roboczych.

Zamówienie opakowania „na wino 0,75 litra” brzmi jednoznacznie i takie nie jest. Pojemność mówi, ile płynu mieści butelka, a nie jaką ma sylwetkę – i to sylwetka decyduje o wykroju.

Ile mierzy butelka wina

Najpowszechniejszy typ, oznaczany w hurtowniach jako BDO 0,75 l, ma wysokość 293 mm i średnicę 75,1 mm. Tę samą parę liczb podają zgodnie sklepy sprzedające butelki na palety i w zgrzewkach, a wersje bordoskie różnych producentów mieszczą się w przedziale 290–292 mm wysokości przy średnicy dna od 73 do 75 mm. Butelka magnum o pojemności 1,5 litra jest wyraźnie większa – około 345 mm wysokości przy średnicy około 102 mm.

Na tym kończy się część, którą da się zamknąć w dwóch liczbach.

Kształty opisują serwisy winiarskie zgodnie i od dawna, bo podział jest związany ze szczepem – pinot noir trafia do butelki burgundzkiej, cabernet sauvignon do bordoskiej, niezależnie od kraju producenta.

Dlaczego pudełko pod bordoską nie przyjmie burgundzkiej

Różnica leży w średnicy dna i w sposobie, w jaki butelka przechodzi w szyjkę. Butelka bordoska ma proste ramiona i przekrój prawie stały na całej wysokości korpusu. Burgundzka rozszerza się ku dołowi, więc jej najszersze miejsce znajduje się niżej i jest większe. Kartonik zaprojektowany na przekrój bordoski zatrzyma burgundzką na wysokości ramion i po prostu jej nie przyjmie.

Marka, która ma w ofercie dwa szczepy w dwóch kształtach butelki, staje przed wyborem. Pierwsza droga to dwa wykrojniki i dwa opakowania, każde dopasowane. Druga to jedna konstrukcja zaprojektowana pod większy przekrój, z wkładką dopasowującą pod węższą butelkę. Pierwsza kosztuje drugie narzędzie, druga trochę więcej materiału na sztuce.

Decyzja musi zapaść przed wykonaniem wykrojnika, bo po nim zmiana przekroju oznacza wykonanie nowego narzędzia. Zasady zapisu samych wymiarów opisuje osobny wpis o tym, jak podaje się wymiary opakowania.

Masa butelki i konstrukcja dna

Pełna butelka waży od 0,7 do 1,5 kg, zależnie od grubości szkła i pojemności. To wielokrotnie więcej niż kartonik kosmetyczny czy suplementowy, a cały ciężar pracuje w dwóch miejscach – na dnie opakowania i na uchwycie, jeśli konstrukcja go ma.

Z masy wynikają trzy decyzje techniczne. Gramatura kartonu wynika z obciążenia, które dno ma przenieść. Kierunek włókien prowadzi się tak, żeby ścianki pracowały wzdłuż włókna. Dno dostaje wzmocnienie albo konstrukcję automatyczną, która rozkłada nacisk. Konstrukcję pod masę butelki projektuje się inaczej niż kartonik na lekki produkt – od tego zaczyna się druk opakowań na alkohol.

Przy butelce o nietypowym kształcie konstrukcja powstaje jako pudełko z własnym wykrojnikiem, zaprojektowane od zera pod konkretną bryłę.

Wkładka, okienko i banderola

Wkładka pozycjonująca wycinana razem z konstrukcją trzyma butelkę w jednej pozycji i przenosi jej masę na dno. Butelka, która przesuwa się w pudełku, uderza o ściankę przy każdym przenoszeniu kartonu zbiorczego, co finalnie może powodować uszkodzenie opakowania zwłaszcza przy produktach ze szkła.

Okienko wycięte w wykrojniku pokazuje etykietę, czyli to, po czym klient rozpoznaje wino. Zmienia jednak sztywność ścianki, więc planuje się je razem z konstrukcją, uwzględniając wielkość okienka, perspektywę na etykietę oraz osłabienie konstrukcji.

Przy mniejszym budżecie tę samą rolę pełni banderola albo owijka z nadrukiem – papierowy pas obejmujący butelkę, który niesie grafikę i logo bez pełnego opakowania. Banderola jest zwieszona na butelce, pudełko jej nie zastępuje. Zestaw butelki z kieliszkami albo dodatkami to już pudełka prezentowe z nadrukiem, z specjalnie projektowanymi przegrodami.

Przy dwóch i trzech butelkach w jednym kartonie rolę wkładki przejmuje kratownica – układ przegród rozdzielających butelki tak, żeby szkło nie stykało się ze szkłem. Kratownicę wycina się z kartonu tak jak opakowanie, a jej wysokość dobiera się do tego, jak głęboko butelki mają być umieszczone w pudełku.

Kiedy zamawiać na sezon prezentowy

Szczyt sprzedaży alkoholu prezentowego przypada na listopad i grudzień. Pierwsza realizacja składa się z kilku etapów, które trzeba dodać do siebie. Projekt konstrukcji w CAD zajmuje 2–3 dni robocze przy komplecie danych i nie jest osobno płatny. Wykonanie wykrojnika trwa 5–7 dni roboczych. Produkcja to 14 dni roboczych, w trybie pilnym 7–10. Do tego dochodzi czas na akceptację makiety, jeśli klient chce sprawdzić opakowanie z butelką przed wykonaniem narzędzia.

Minimalny nakład wynosi 2000 sztuk, przy uzasadnieniu od 1000. Przy kolejnych partiach wykrojnik i matryce czekają w zakładzie, więc dodruk zaczyna się od druku.

Podsumowanie

Pojemność butelki nie wystarczy do zaprojektowania opakowania. Potrzebna jest wysokość, średnica w najszerszym miejscu i masa pełnej butelki, a przy dwóch różnych butelkach i ich kształtach w zestawie należy zdecydować czy powstaną dwa wykrojniki, czy jedna konstrukcja z wkładką. Dodam iż łatwiej dobrać wkładkę niż całe opakowanie. Najprostsza droga do dobrej konstrukcji to butelka lub butelki przysłane do działu konstrukcji w celu opracowania projektu.