W skrócie
- Wspólna jest metoda wykonania. Oba opakowania powstają z jednego arkusza wycięte wykrojnikiem, składa się je bez kleju i jadą do klienta na płasko.
- Karton fasonowy to opakowanie wysyłkowe z tektury falistej. Ma pasek klejowy zamiast taśmy, gotowe rozmiary z magazynu i gabaryt dopasowany do przedziałów kurierskich.
- Pudełko fasonowe od producenta kartoników to opakowanie jednostkowe z tektury litej – z nadrukiem offsetowym, uszlachetnieniami i wymiarem projektowanym pod produkt.
- Karton wysyłkowy kupuje się od kilku sztuk, a kartonik z własnym wykrojnikiem od 2000 sztuk, przy uzasadnieniu od 1000.
- Pudełko fasonowe z tektury litej nie zastępuje opakowania transportowego. Do klienta e-commerce jedzie w kartonie zbiorczym albo w kartonie wysyłkowym.
Zapytanie o „pudełka fasonowe” może przynieść dwie oferty na zupełnie różne produkty. W jednej sztuka kosztuje 2 zł i można kupić 10 sztuk. W drugiej pierwsze pytanie dotyczy wymiarów produktu, a nakład zaczyna się od tysięcy sztuk. Obie są poprawne, bo słowo „fasonowy” opisuje sposób wykonania, a nie produkt.
Co mają wspólnego
Fason znaczy w tym kontekście kształt nadany przez narzędzie. Oba opakowania powstają tak samo – z jednego arkusza wycina je wykrojnik, czyli narzędzie z nożami i listwami bigującymi osadzonymi w sklejce. Wykrój jest jeden, więc ścianki, dno i zamknięcie należą do tej samej płaszczyzny i składają się w bryłę bez osobnej pokrywy.
Składanie odbywa się bez kleju i bez taśmy, bo konstrukcja zamyka się sama. Pudełka jadą i leżą w magazynie złożone na płasko, więc na palecie mieści się ich wielokrotnie więcej niż pudełek sztywnych, dostarczanych w bryle. Kształt wyznacza wykrój, a konstrukcja sposób składania, który wpływa na rodzaj transportu i magazynowania.
Konstrukcje kartonów wysyłkowych opisuje katalog FEFCO, w którym każdy typ ma swój numer i rysunek. Kartoniki jednostkowe projektuje się poza tym katalogiem, bo wykrój powstaje pod konkretny produkt.
Na tym podobieństwa się kończą.
Karton fasonowy – opakowanie wysyłkowe
Sklepy opakowaniowe sprzedają pod tą nazwą karton z tektury falistej, najczęściej trzywarstwowej, w kolorze brązowym albo białym. Ścianka ma od 1,5 do 7 mm, w zależności od typu fali, i to ona przenosi obciążenia w transporcie.
Konstrukcja jest podporządkowana wysyłce. Zamknięcie ma pasek klejowy, więc paczkę zakleja się bez taśmy. Wymiary odpowiadają przedziałom cenowym firm kurierskich i skrytkom automatów paczkowych, bo od nich zależy koszt przesyłki. Rozmiary są gotowe i leżą w magazynie, a zamówienie zaczyna się od kilku albo kilkunastu sztuk. Nadruk bywa dostępny, zwykle jako jeden kolor na brązowej tekturze.
Zadaniem takiego opakowania jest dowieźć zawartość bez uszkodzeń. O wytrzymałości decydują typ fali i gramatura papierów, z których tekturę sklejono. Wygląd ma znaczenie drugorzędne.
Pudełko fasonowe – opakowanie jednostkowe
Producent kartoników mówi o czymś innym. Drugi produkt o tej samej nazwie to pudełko fasonowe z nadrukiem – opakowanie jednostkowe z tektury litej, czyli z kartonu GC1, GC2 albo SBS w gramaturach do 600 g/m². Ścianka ma ułamek milimetra, więc opakowanie nie chroni przed uderzeniem, za to trzyma kształt i przyjmuje druk.
Wymiar wynika z produktu, a nie z katalogu. Konstruktor projektuje wykrój w CAD pod konkretną rzecz, którą trzeba w nim zmieścić, w 2–3 dni robocze przy komplecie danych – tak powstaje pudełko projektowane pod produkt. Na tej podstawie wykonuje się wykrojnik, który zostaje potem w zakładzie i czeka na dodruki.
Druk jest pełnokolorowy, offsetowy, a po druku dochodzą uszlachetnienia – hot-stamping, lakier wybiórczy, tłoczenie, foliowanie. Takich pudełek używa się w kosmetyce, przy suplementach diety i w zestawach prezentowych, bo tam opakowanie ogląda klient końcowy. Nakład zaczyna się od 2000 sztuk, przy uzasadnieniu od 1000. Termin standardowy to 14 dni roboczych, w trybie pilnym 7–10, a przy pierwszym zleceniu dochodzą projekt konstrukcji (2–3 dni robocze) i wykonanie wykrojnika (5–7 dni roboczych).
| Cecha | Karton fasonowy (wysyłkowy) | Pudełko fasonowe (jednostkowe) |
|---|---|---|
| Materiał | tektura falista, ścianka 1,5–7 mm | tektura lita GC1, GC2, SBS do 600 g/m² |
| Skąd pochodzi | gotowy rozmiar z magazynu | wykrój projektowany pod produkt |
| Nakład | od kilku sztuk | od 2000 sztuk, przy uzasadnieniu 1000 |
| Nadruk | zwykle jeden kolor albo brak | pełnokolorowy offsetowy |
| Uszlachetnienia | brak | hot-stamping, lakier wybiórczy, tłoczenie, foliowanie |
| Zadanie | przetrwać transport | pokazać produkt i markę |
| Gdzie trafia | do kuriera jako przesyłka | na półkę i do rąk klienta, w opakowaniu zbiorczym |
Które zamówić – test w trzech pytaniach
Decyzja to odpowiedź na trzy pytania.
- Dokąd jedzie opakowanie? Jeśli samo ma trafić do kuriera, właściwy jest karton wysyłkowy. Jeśli jedzie w kartonie zbiorczym do sklepu albo do magazynu klienta – kartonik jednostkowy.
- Kto je zobaczy? Kurier i osoba rozpakowująca widzą karton wysyłkowy przez kilka sekund. Kartonik jednostkowy stoi na półce obok konkurencji i zostaje u klienta na dłużej.
- Ile sztuk? Poniżej 1000 sztuk koszt wykrojnika i przygotowania maszyny rozkłada się na zbyt małą liczbę opakowań, więc cena jednostkowa szybko rośnie.
Oba opakowania mogą też jechać razem, jedno w drugim. Produkt wchodzi do zadrukowanego kartonika, kartonik do kartonu wysyłkowego, a klient otwiera po kolei oba. Wtedy oba opakowania zamawia się osobno, u dwóch różnych dostawców – kartonik pokazuje produkt, a karton wysyłkowy chroni go w transporcie. Różnicę między opakowaniem jednostkowym a zbiorczym opisuje osobno wpis o druku opakowań jednostkowych.
Dlaczego jedno kosztuje 2 zł, a drugie wymaga 2000 sztuk
Karton wysyłkowy jest produktem magazynowym. Producent wytwarza go w długich seriach, w kilkunastu standardowych rozmiarach, a koszt narzędzi rozkłada się na setki tysięcy sztuk sprzedawanych przez lata. Kupujący płaci za sztukę z półki.
Przy kartoniku z własnym wykrojnikiem jest odwrotnie. Narzędzie powstaje pod jeden projekt i służy wyłącznie jemu, a jego koszt jest jednorazowy i nie zależy od tego, czy zlecenie obejmuje 500 sztuk, czy 20 000. Do tego dochodzi przygotowanie maszyny do konkretnego zlecenia. Przy 500 sztukach te dwa składniki dominują w cenie jednostkowej, przy 5000 stają się dodatkiem. Stąd bierze się próg minimalki. Koszt samego narzędzia wynika z jego budowy, opisanej we wpisie o tym, jak zbudowany jest wykrojnik.
Przy drugim zamówieniu rachunek wygląda inaczej, bo wykrojnik już istnieje i czeka w archiwum. Kolejna partia startuje od druku.
Podsumowanie
Nazwa „fasonowy” opisuje metodę wykonania. Wykrojnik i jeden wykrój łączą karton wysyłkowy z tektury falistej i kartonik jednostkowy z tektury litej, a różnią je materiał, nakład i zadanie. Przed zapytaniem ofertowym trzeba więc ustalić, czy opakowanie ma chronić produkt w transporcie, czy prezentować go na półce, bo od tego zależy, do którego dostawcy je skierować.
Najczęstsze pytania
Czym różni się karton fasonowy od pudełka fasonowego?
Metoda wykonania jest ta sama – oba powstają z jednego wykroju wyciętego wykrojnikiem i składa się je bez kleju. Różnią je materiał i zadanie. Karton fasonowy to opakowanie wysyłkowe z tektury falistej w gotowym rozmiarze, a pudełko fasonowe od producenta kartoników to opakowanie jednostkowe z tektury litej, z nadrukiem i wymiarem projektowanym pod produkt.
Czy pudełko fasonowe z nadrukiem nadaje się do wysyłki kurierskiej?
Samo w sobie nie. Ścianka z tektury litej ma ułamek milimetra i trzyma kształt, ale nie przenosi obciążeń transportowych. W wysyłce do klienta e-commerce kartonik jednostkowy jedzie w kartonie wysyłkowym albo w kartonie zbiorczym.
Czy kartony fasonowe wymagają taśmy klejącej?
Nie. Konstrukcja z jednego wykroju zamyka się sama, a kartony wysyłkowe mają też pasek klejowy. W kartoniku jednostkowym rolę zamknięcia pełnią denko i zakładki.
Czym różni się karton fasonowy od klapowego?
Karton klapowy ma cztery klapy u góry i cztery u dołu, składane osobno i zaklejane taśmą. Karton fasonowy powstaje z jednego wykroju z zamknięciem wbudowanym w konstrukcję. Klapowy jest tańszy przy dużych gabarytach, fasonowy szybszy w składaniu i schludniejszy po zamknięciu.
Ile sztuk trzeba zamówić, żeby pudełko fasonowe z własnym wykrojnikiem się opłacało?
W Nakon próg wynosi 2000 sztuk, przy uzasadnieniu 1000. Koszt wykrojnika i przygotowania maszyny jest jednorazowy, więc przy mniejszych seriach dominuje w cenie jednostkowej. Krótkie serie realizuje druk cyfrowy na gotowych konstrukcjach.
Czy da się zamówić pudełko fasonowe z okienkiem?
Tak. Okienko wycina się w tym samym wykroju, a folię wkleja przed złożeniem. Okienko zmienia sztywność ścianki, dlatego projektuje się je razem z konstrukcją, a nie dokłada do gotowego wykroju.
Co dzieje się z wykrojnikiem po zleceniu?
Wykrojnik zostaje w zakładzie i czeka na dodruki. Kolejna partia startuje bez kosztu i czasu nowego narzędzia, z tym samym wykrojem i tym samym kartonem. Tak samo przechowywane są matryce hot-stampingu.