W skrócie
- Zasada sitodruku jest wszędzie ta sama – rakiel przetłacza farbę przez sito z naświetlonym szablonem. Rola na opakowaniach jest inna niż na odzieży.
- Na kartonie sito nie odwzorowuje obrazu – nakłada grubą, precyzyjnie ograniczoną warstwę, której offset nie położy.
- Trzy zastosowania nie mają zamiennika – kryjąca biel na barwionych kartonach, lakier w grubej warstwie aż po relief i brokat.
- Sito pracuje po druku offsetowym, jako etap uszlachetniania – nie zamiast druku.
- Nakon prowadzi sitodruk na własnej linii formatu B1+ z własną przygotowalnią sit – naciąganie i naświetlanie odbywa się u nas.
Sitodruk większości osób kojarzy się z koszulkami i słusznie – tam jest jego masowy rynek. W drukarni opakowań to samo sito robi jednak zupełnie inną robotę.
Sitodruk na koszulce a sitodruk na kartonie
Technicznie różnicy nie ma – w obu zastosowaniach farba przechodzi przez sito tam, gdzie szablon ją przepuszcza. Różnica wynika z celu zadruku. Drukarnie odzieżowe używają sita do nanoszenia obrazu na tkaninę, warstwa po warstwie koloru. W poligrafii opakowań obraz drukuje offset – szybciej, taniej i z pełną kontrolą koloru – a sito stosuje się tam, gdzie potrzebna jest warstwa grubsza, kryjąca, wyczuwalna w dotyku – taka, jakiej zespół offsetowy fizycznie nie nadrukuje.
Dlatego pytanie „sitodruk czy offset” jest źle postawione w przypadku druku opakowań. Właściwe pytanie to co na danym arkuszu / motywie ma zrobić offset, a co sito.
Trzy zastosowania bez zamiennika
Pierwsze zastosowanie to kryjąca biel. Na barwionych w masie, ciemnych kartonach farby offsetowe przepadają – dopiero gęsta, sitodrukowa biel kryje podłoże w jednym przejściu. Białe logo na czarnym kartonie, które wygląda jak naklejone światło, to niemal zawsze robota sita – jako finalny motyw albo jako podkład pod kolejne kolory.
Drugie to lakier w grubej warstwie. Sito potrafi położyć lakier wybiórczy tak grubo, że staje się wyczuwalnym reliefem – efekt, którego cienka warstwa in-line nie osiągnie. Trzecie to brokat – cząstki wymagają nośnika o gęstości, którą zapewnia tylko sitodruk.
Jak to działa w produkcji
Sitodruk w Nakon pracuje off-line, na linii formatu B1+ – arkusze po druku offsetowym i ewentualnym foliowaniu przechodzą osobny etap. Każdy projekt dostaje własne sito – powstaje ono u nas, od naciągnięcia siatki po naświetlenie szablonu – co skraca drogę od zatwierdzonego projektu do pierwszej odbitki i daje kontrolę nad jakością szablonu.
Uszlachetniamy także arkusze powierzone, wydrukowane w innej drukarni – od 100–200 arkuszy, z dostarczonym plikiem maski.
Sito czy offset – reguła
Reguła mieści się w dwóch zdaniach. Obraz, kolory i nakład to offset. Warstwa, krycie i faktura to sito. Opakowania premium zwykle łączą obie techniki na jednym arkuszu – offset drukuje grafikę, a sito dokłada kryjącą biel, relief lakieru albo brokat. Ten podział ról to codzienność naszej produkcji, nie kompromis.
Podsumowanie
Sitodruk na opakowaniach to technika uszlachetniania, nie druku obrazu. Jego siła leży w grubej, precyzyjnie ograniczonej warstwie – kryjącej bieli na barwionych kartonach, lakierze aż po relief i brokacie – nakładanej po druku offsetowym na własnej linii B1+ z przygotowalnią sit na miejscu. Jeżeli projekt gra ciemnym kartonem, fakturą albo błyskiem, którego offset nie odda, sito jest właściwym narzędziem, a my doradzimy, gdzie je włączyć w proces.
Najczęstsze pytania
Czy sitodruk na opakowaniach to to samo co na koszulkach?
Technicznie tak, w zastosowaniu nie. W obu przypadkach rakiel przetłacza farbę przez sito z naświetlonym szablonem, więc sama zasada się nie zmienia. Na odzieży sito nanosi obraz, warstwa po warstwie koloru, a na kartonie obraz drukuje offset i dopiero sito dokłada kolejną warstwę – kryjącą biel, lakier z reliefem albo brokat. Dlatego w drukarni opakowań sitodruk pracuje po druku offsetowym, jako etap uszlachetniania, a nie zamiast niego.
Co to jest kryjąca biel?
To gęsta, sitodrukowa farba biała, która kryje barwiony w masie karton w jednym przejściu. Farby offsetowe na takim podłożu się nie sprawdzają, bo offset kładzie warstwę zbyt cienką, żeby zasłonić kolor papieru. Biel z sita wchodzi więc albo jako finalny motyw, na przykład białe logo na czarnym kartonie, albo jako podkład pod kolejne kolory, które bez niej utonęłyby w barwie podłoża. Na białym kartonie kryjąca biel nie jest potrzebna, bo kolory offsetowe kładą się wprost na jasnym podłożu.
Czy sitodruk zastępuje druk offsetowy?
Nie, sitodruk offsetu nie zastępuje, tylko go uzupełnia. Obraz, kolory i nakład to domena offsetu, bo drukuje szybciej i z pełną kontrolą koloru. Sito dokłada to, czego offset nie położy – grubą warstwę, krycie i fakturę. Na opakowaniach premium obie techniki zwykle pracują na jednym arkuszu, w kolejności najpierw offset, potem sito jako osobny etap uszlachetniania. Wyjątkiem są projekty, w których nie ma potrzeby grubej warstwy, krycia ani faktury, bo tam offset wystarcza sam.
Od jakiego nakładu wykonujecie sitodruk?
Nie ma progu technologicznego, jest próg ekonomiczny. Sita powstają pod konkretny projekt, a ich przygotowanie rozkłada się na całą serię, więc przy bardzo krótkim nakładzie udział narzędzi w cenie sztuki jest największy. Sitodruk wykonujemy również na arkuszach powierzonych, wydrukowanych w innej drukarni, od 100–200 sztuk i z dostarczonym plikiem maski. Sensowną granicę najprościej sprawdzić na konkretnym projekcie w wycenie, bo zależy ona od liczby sit w projekcie i długości serii.