W skrócie
- Hot-stamping to odciśnięcie metalicznej folii matrycą pod wpływem ciepła i nacisku. Druk złotą farbą to farba z metalicznym pigmentem, nakładana jak każdy inny kolor.
- Folia daje lustrzany refleks zmieniający się przy obracaniu. Farba metaliczna zostaje płaska, bo pigment leży w spoiwie.
- Folia wymaga matrycy – jej wykonanie trwa 3–5 dni, ale przy wznowieniach narzędzie zostaje i koszt odpada.
- Nakon wykonuje hot-stamping na linii formatu B1 o nacisku 150 ton, między innymi na główkach kalendarzy firmowych.
Obie techniki bywają w ofertach nazywane złoceniem, a różnią się na tyle, że porównywanie wycen bez tej wiedzy myli.
Jak działa hot-stamping
W hot-stampingu matryca z motywem dociska folię do podłoża, a ciepło i nacisk sprawiają, że warstwa metaliczna zostaje wyłącznie w miejscach docisku. Motyw jest fizycznie odciśnięty w kartonie – złocenie ma lustrzany połysk i minimalnie wyczuwalną granicę.
Nakon wykonuje hot-stamping na linii formatu B1 o nacisku 150 ton, ze złoceniem i tłoczeniem w jednym przelocie. Do zlecenia potrzebna jest matryca z motywem – jej wykonanie trwa 3–5 dni. Matryce po zleceniu zostają w zakładzie, więc przy dodruku ten czas i koszt narzędzia odpadają.
Synonimy spotykane w branży to złocenie, tłoczenie folią i termodruk. Wszystkie oznaczają tę samą technikę.
Jak działa druk farbą metaliczną
Farba metaliczna zawiera pigment o złotym albo srebrnym odcieniu i jest drukowana jak każdy inny kolor – bez dodatkowego narzędzia i bez osobnego procesu. Pigment leży w spoiwie farby, więc powierzchnia zostaje płaska i matowa w porównaniu z folią.
Farbą można drukować duże powierzchnie i przejścia tonalne, czego folią zrobić się nie da. To technika szybsza i tańsza w przygotowaniu, dlatego większość drukarń internetowych oferuje „złocenie” właśnie w tej formie.
Różnica w efekcie
Różnicę widać przy obracaniu arkusza. Folia hot-stampingowa odbija światło jak lustro – refleks przesuwa się po powierzchni i złocenie „gra” przy każdym ruchu. Farba metaliczna daje jednolity, przygaszony metaliczny kolor, który wygląda tak samo pod każdym kątem.
Na ciemnych tłach różnica rośnie. Folia zachowuje pełny blask niezależnie od koloru podłoża, farba metaliczna na ciemnym kartonie traci część efektu. Z tego powodu złocenia na granatowych i czarnych główkach kalendarzy oraz na opakowaniach premium wykonuje się folią.
Różnica w kosztach i czasie
Hot-stamping wymaga matrycy, więc dochodzi koszt narzędzia i 3–5 dni na jego wykonanie, a proces dokłada 2–3 dni robocze do terminu produkcji. Farba metaliczna nie wymaga narzędzia i nie wydłuża produkcji.
Rachunek zmienia się przy wznowieniach. Matryca przechowywana w zakładzie sprawia, że dodruk kalendarzy na kolejny rok albo kolejna partia pudełek idzie bez kosztu narzędzia i bez czekania na nie – motyw jest identyczny jak w pierwszej partii.
Kiedy folia, a kiedy farba
Farba metaliczna sprawdza się przy dużych powierzchniach metalicznych, przejściach tonalnych i wszędzie tam, gdzie złoty jest tłem, a nie akcentem.
Folia pracuje najlepiej na akcentach – logo, rocznik kalendarza, liternictwo, ramka. Minimalna grubość złoconej linii to około 0,3 mm, przy czym wartość zależy od materiału, folii i pozostałych uszlachetnień. Bardzo drobne liternictwo warto skonsultować przed projektem.
Złocenie na kalendarzach firmowych
Na kalendarzach różnica między technikami jest wyjątkowo widoczna, bo główka wisi na ścianie przez rok i łapie światło pod zmiennym kątem. Nakon złoci główki kalendarzy folią – srebrną gloss i złotą mat – także na główkach wypukłych, gdzie oklejona, wystająca powierzchnia dodatkowo wzmacnia refleks. Kalendarz z prawdziwym złoceniem folią pochodzi z tej samej linii uszlachetnień, na której powstają opakowania dla marek kosmetycznych.
Podsumowanie
Hot-stamping i druk farbą metaliczną dają złoty kolor w dwóch różnych klasach efektu. Folia odbija światło lustrzanie, wymaga matrycy wykonywanej 3–5 dni i dokłada 2–3 dni robocze do produkcji, ale przy wznowieniach narzędzie zostaje w zakładzie i koszt odpada. Farba metaliczna nie potrzebuje narzędzia i pokrywa duże powierzchnie, za to zostaje płaska i traci część blasku na ciemnych podłożach. Na akcentach premium – logo, roczniku, liternictwie – pracuje folia, na dużych tłach farba. Nakon złoci folią na linii formatu B1 o nacisku 150 ton, między innymi główki kalendarzy firmowych. Drugą parę technik – złocenie na gorąco i na zimno – rozróżniamy w artykule hot-stamping a cold stamping.
Najczęstsze pytania
Czy złocenie schodzi?
Prawidłowo wykonany hot-stamping jest trwały – folia zostaje związana z podłożem termicznie, pod naciskiem matrycy, i przy normalnym użytkowaniu nie odpryskuje ani się nie ściera. O trwałość decyduje dobór folii do podłoża i parametrów procesu, dlatego nietypowe podłoża testuje się przed nakładem.
Czy hot-stamping to to samo co złocenie?
Tak. Złocenie, srebrzenie na gorąco, tłoczenie folią i termodruk to branżowe synonimy hot-stampingu – nanoszenia metalicznej folii matrycą pod wpływem ciepła i nacisku. Osobną techniką jest druk farbą metaliczną, który bywa nazywany złoceniem w ofertach drukarń internetowych, ale daje płaski, matowy efekt bez lustrzanego refleksu.
Czy można złocić drobny tekst?
Tak, z ograniczeniem grubości linii. Minimalna grubość złoconej linii to około 0,3 mm – wartość przykładowa, zależna od materiału, folii i pozostałych uszlachetnień. Cieńsze elementy mogą się zalewać albo nie odciskać w całości, dlatego drobne liternictwo warto skonsultować na etapie projektu.
Ile trwa przygotowanie matrycy do hot-stampingu?
3–5 dni. Matryca powstaje raz – po zleceniu zostaje w zakładzie Nakon i przy wznowieniach nakładu odpada zarówno koszt narzędzia, jak i czas jego wykonania. Motyw dodruku jest identyczny jak w pierwszej partii.
Czy farba metaliczna wygląda jak folia?
Na płaskim porównaniu z bliska obie techniki dają złoty kolor, ale zachowują się inaczej. Powierzchnia farby zostaje płaska i jednolita pod każdym kątem, folia odbija światło lustrzanie i refleks przesuwa się przy obracaniu. Na ciemnych podłożach farba traci część efektu, folia zachowuje pełny blask.